پارسیان تکنولوژی تولیدکننده تجهیزات آزمایشگاهی نفت و پتروشیمی

استاندارد ASTM D130 یکی از روش‌های معتبر بین‌المللی برای ارزیابی خاصیت خورندگی ترکیبات گوگردی موجود در مواد نفتی نسبت به فلز مس است. این استاندارد توسط مؤسسه ASTM International تدوین شده و در صنایع مختلفی مانند نفت، گاز، روانکارها و سوخت‌های موتوری مورد استفاده قرار می‌گیرد. هدف اصلی این استاندارد، اطمینان از ایمن بودن مواد نفتی در برابر خوردگی تجهیزات فلزی است. خوردگی فلزات می‌تواند موجب کاهش عمر تجهیزات، افزایش هزینه‌های نگهداری و حتی بروز خطرات ایمنی شود. بنابراین استفاده از این آزمون برای کنترل کیفیت مواد نفتی، امری حیاتی تلقی می‌شود.

هدف استاندارد ASTM D130

این آزمون به‌طور خاص برای بررسی اثر ترکیبات خورنده مانند مرکاپتان‌ها (ترکیبات گوگردی آلی) طراحی شده است. این مواد می‌توانند با فلز مس وارد واکنش شده و باعث تغییر رنگ یا تخریب سطحی شوند. از آنجا که بسیاری از تجهیزات صنعتی، لوله‌ها، سیستم‌های انتقال، پمپ‌ها و قطعات موتوری از فلزاتی مانند مس و آلیاژهای آن ساخته شده‌اند، لازم است اطمینان حاصل شود که مواد شیمیایی مصرفی، باعث خوردگی آن‌ها نمی‌شوند. استاندارد ASTM D130 به‌عنوان یک آزمون غربالگری ساده، به تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان کمک می‌کند تا کیفیت سوخت یا روانکار را قبل از مصرف ارزیابی کنند.

روش کلی آزمون

در این آزمون، ابتدا یک نوار از فلز مس با مشخصات دقیق آماده می‌شود و سطح آن با استفاده از کاغذ صیقل مخصوص، کاملاً تمیز و براق می‌گردد. سپس این نوار در داخل نمونه مورد آزمایش (مانند بنزین، گازوئیل، یا روغن) قرار داده شده و ظرف حاوی نمونه، در دمای کنترل‌شده (معمولاً 100 درجه سانتی‌گراد) به مدت مشخصی، معمولاً سه ساعت، گرم می‌شود. پس از پایان آزمون، نوار مسی از نمونه خارج شده، خشک می‌شود و سطح آن با یک نمودار مرجع بصری که شامل درجات مختلف تغییر رنگ است، مقایسه می‌گردد.

تفسیر نتایج

نتایج آزمون ASTM D130 به‌صورت کیفی و بر اساس مشاهده تغییر رنگ نوار مسی، در چهار درجه دسته‌بندی می‌شود:

• درجه 1: بدون تغییر رنگ یا با تغییر بسیار جزئی (زرد روشن) - نشان‌دهنده کیفیت بالا و خورندگی بسیار کم
• درجه 2: تغییر رنگ متوسط (نارنجی تا قهوه‌ای روشن) - قابل قبول برای برخی کاربردهای غیرحساس
• درجه 3: تغییر رنگ زیاد (قهوه‌ای تیره) - نشانه حضور ترکیبات خورنده و کاهش کیفیت ماده
• درجه 4: تشکیل لکه‌های سیاه یا لایه تیره - نشان‌دهنده خورندگی شدید و غیرقابل قبول بودن نمونه

هرچه عدد درجه بالاتر باشد، میزان خورندگی بیشتر و در نتیجه، کیفیت و ایمنی ماده مورد نظر پایین‌تر خواهد بود.

کاربردها در صنعت

استاندارد ASTM D130 در بسیاری از صنایع کلیدی نقش دارد:

• پالایشگاه‌ها و واحدهای تولید سوخت: برای کنترل کیفیت محصولات خروجی پیش از عرضه به بازار
• صنایع خودروسازی: جهت اطمینان از سازگاری روانکارها با اجزای فلزی سیستم‌های موتوری
• صنایع هوایی و دریایی: بررسی سلامت و ایمنی سوخت مصرفی در شرایط سخت
• کارخانه‌های تولید روانکار: تعیین درجه خلوص و کنترل مواد افزودنی
• زنجیره تأمین و صادرات: ارائه گزارش کیفیت در معاملات بین‌المللی

در بسیاری از کشورها، ارائه گواهی آزمون ASTM D130 برای صادرات یا واردات محصولات نفتی الزامی است. این استاندارد به‌عنوان مرجعی مورد قبول برای تشخیص اولیه کیفیت نیز به کار می‌رود.

گسترش اهمیت در فناوری‌های نوین

با توسعه سوخت‌های زیستی (Biofuels) و ترکیبات افزودنی جدید، اهمیت این آزمون بیش‌ از گذشته افزایش یافته است. ترکیبات نوظهور ممکن است رفتار متفاوتی در تماس با فلزات از خود نشان دهند و تنها با آزمون‌هایی مانند ASTM D130 می‌توان میزان خورندگی آن‌ها را ارزیابی کرد. حتی در مراحل تحقیق و توسعه (R&D)، این آزمون برای بررسی اثر افزودنی‌ها یا اصلاح فرمولاسیون‌های جدید مورد استفاده قرار می‌گیرد تا اطمینان حاصل شود که تغییرات فرمولاسیون موجب افزایش خاصیت خورندگی نخواهد شد.

جمع‌بندی

استاندارد ASTM D130 ابزاری کاربردی، ساده و قابل‌اعتماد برای شناسایی خاصیت خورندگی ترکیبات گوگردی در مواد نفتی است. اجرای این آزمون می‌تواند از بروز آسیب‌های زودرس در تجهیزات صنعتی، افزایش هزینه‌های تعمیر و نگهداری، و کاهش بهره‌وری جلوگیری کند. با توجه به گستردگی کاربرد مواد نفتی و روانکارها در صنایع مختلف، استاندارد ASTM D130 نقشی کلیدی در تضمین کیفیت، ایمنی و دوام سیستم‌ها ایفا می‌کند و همچنان یکی از مهم‌ترین روش‌های مرجع در کنترل کیفیت مواد نفتی به شمار می‌رود.

تست تقطیر در فشار اتمسفر فرآورده های نفتی با استفاده از دستگاه تست تقطیر ناپیوسته آزمایشگاهی و به کمک تجهیزات آزمایشگاهی مخصوص به منظور تعیین کمی ویژگی های گستره جوش فرآورده هایی همچون محصولات سبک و تقطیر میانی، سوخت های موتور بنزینی خودروها یا بدون ترکیبات اکسیژن دار، سوخت جت، سوخت های توربین هواپیما، سوخت های دیزلی، ترکیبات بیو دیزل تا 20 درصد، سوخت های دریایی، حلال های نفتی ویژه، انواع نفتا، حلال های نفتی سفید، انواع نفت سفید و سوخت های مشعل درجه 1 و 2 تشریح می کند. این روش آزمون برای ارزیابی سوخت های تقطیری و بر اساس استاندارد ASTM D86 طراحی شده است و برای فرآوردهایی که حاوی مقادیر قابل توجهی از مواد باقی مانده هستند، قابل اجرا نیست.

موارد ایمنی در استفاده از دستگاه تست تقطیر در اتمسفر

1. بعد از خرید دستگاه تست تقطیر در اتمسفر، دستگاه را را بر روی سکوی آزمایشگاه (حتما تراز) قرار دهیــد. برای تراز بهتر می توانید پایه های زیر دستگاه را تنظیم کنید.
2. کابل برق دستگاه تست تقطیر در اتمسفر را به پریز دیواری مطمئن متصل کرده از اتصال برق دستگاه به سه راهی برق معمولی ضعیف و غیر استــاندارد جدا خودداری فرمایید. دستگاه تست تقطیر در اتمسفر در شرایط استارت تا 10 آمپر برق مصرف می کند بنابراین از سیم کشی و اتصالات اطمینان حاصل کنید.
3. فاصله محل قرارگیری دستگاه تست تقطیر در اتمسفر تا دیوارهای اطراف آن حداقل20 سانتی متر باشد تا فن تهویه پشت دستگاه بتواند به خوبی عمل تهویه هوای داخل قسمت الکترونیکی را انجام دهد.
4. از قرار دادن هر نوع وسیله بر روی دستگاه تست تقطیر در اتمسفر جدا اجتناب کنید.
5. هنگام تمیز کردن دستگاه تقطیر در اتمسفر نهایت دقت انجام شود تا ضربه ای به دستگاه نخورد تا سخت افزاری دستگاه دچار مشکل نشوند.
6. در صورت بروز هر گونه اشکال در دستگاه تست تقطیر در اتمسفر، به هیچ عنوان شخصاً اقدام به سرویس و تعمیر دستگاه نکنید، تعمیر و سرویس دستگاه که توسط کارشناسان پارسیان تکنولوژی انجام نشده باشد دستگاه را از امکانات گارانتی خارج میکند.
7. تحت هیچ شــــرایط برچسب پلمپ دستگاه تست تقطیر در اتمسفر را باز نکنید، باز کردن یا مخدوش شدن آن باعث از بین رفتن گارانتی میگردد(مگر در صورت هماهنگی در شرایط خاص با کارشناسان پشتیبانی).
8. تمام دستگاه های پارسیان تکنولوژی دارای سریال، کد شناسه خریدار اختصاصی می باشد، در صورت بروز هر گونه مشکل یا نیاز به سرویس و خدمات پشتیبانی، با شماره تلفن‌های مخصوص تماس حاصل فرمایید.
9. اپراتور باید دقــت کافی در حین انجام آزمایش را داشـــته باشد زیرا دما درحیــن کار تا حدود 400درجه سانتیگراد می رسد که ممکن است خطر آفرین باشد.
10. برای ایمـــنی و همچنین دقت در نتیجه آزمون اکیداً توصیه میشود که از ترمومتر مرغوب (ASTM) که کالیبراسیون آن توسط آزمایشگاه همکار استاندارد انجام و تایید شده باشد استفاده کنید (به جزء مدل PRO و FULL این دستگاه که دارای دماسنج الکترونیکی است).
11. مراقب باشـید که ضدیخ و الکل داخل حمام مبرد در صورت تکان دادن به داخل دستگاه تست تقطیر در اتمسفر نریزد که احتمال سوختگی برد و دیگر قطعات به وجود می آید (در صورت جابجایی حتما مخزن خالی گردد).
12. در حین انجام آزمون تحت هیچ شرایطی ترمومتر و یا دماسنج الکترونیکی را از بالن خارج نکنید و به بالن و هیتر دستگاه تست تقطیر در اتمسفر دست نزنید.
13. همچــنین پس از اتمام تــست حداقل مدتی به هیتر و بالن دستگاه دست نزنید تا کاملا دمای آن ها پایین بیاید.

کالیبراسیون دستگاه تست تقطیر

اگر از دستگاه مدل ECO استفاده میکنید باید از دماسنج شیشه ای (دماسنج جیوه ای) استفاده شود. دقت شود برای دامنه های دمـــایی پایین از دماسـنج های ASTM 7C/IP 5C وASTM 7F و دامنه های دمایی بالا از دماسنجASTM 8C/IP 6C و ASTM 8F استفاده کنید. دماسنج هایی که به مدت طولانی در معرض دمای بیش از c̊270 برای مدل 7C و همچنین c̊370 برای مدل 8C قرار گرفته اند از کالیبره خارج شده و باید حداقل هرشش ماه یک بار کالیبره شوند. اگر از مدل PRO یا FULL استفاده میکنید، دستگاه تست تقطیر در اتمسفر دارای پراب (دماسنج الکترونیکی) بوده که باید سالی یک بار توســـط شرکت معتبر مورد تایید اداره استاندارد کالیبره شود و در صورت جابجایی یا تعمیر وسیله نیز کالیبراسیون باید تایید گردد.

اصطلاحات و تعاریف

نقطه جوش اولیه (IBP) : دمای تصحیح شده در لحظه ای که اولین قطره حاصل از میعان از نوک لوله مبرد پایین می افتد.

نقطه جوش نهایی (FBP) : حداکثر دمای تصحیح شده دماسنج که درطول آزمون به دست می آید. این دما معمولا پس از تبخیر کل مایع از ته بالن مشاهده می شود.

نقطه خشک شدن (Dry Point) : دمای تصحیح شده در لحظه ای که آخرین قطره مایع از پایین ترین نقطه بالن تقطیر تبخیر می گردد.

درصد بازیافت شده (Percent Recovered) : حجم جمع شده حاصل از میعان نسبت به حجم اولیه آزمونه است.

مجموع بخارات تلف شده (Loss) : مقدار کل حجم تلف شده که شامل مقدار تلف شده طی انتقال آزمونه از استوانه مدرج به بالن تقطیر، مقدار تبخیر نشده در طول تقطیر و بخار مایع نشده در پایان تقطیر می باشد.

درصد باقی مانده (Percent Residue) : حجم باقی مانده از آزمونه نسبت به حجم اولیه آزمونه است.

دمای خوانده شده تصحیح شده نسبت به فشار اتمسفر : دمای خوانده شده با توجه به معادله سیدنی یانگ که در بخش محاسبات این دفترچه راهنما توضیح داده شده است نسبت به فشار اتمسفر تصحیح می شود.

روش انجام آزمون تقطیر D86

1. داخل حمام مبرد دستگاه تست تقطیر در اتمسفر به مقدار 7 لیتر ضدیخ و 2 لیتر الکل از درب بالایریخته شود. دقت شود از آب به عنوان مایع داخل حمام به دلیل یخ زدگی استفاده نشود و همچنین هرچند وقت یکبار به دلیل تبخیر الکل سطح مایع مخزن چک شود.

1. کابل برق دستگاه D86 را به سوکت تعبیه شده در پشت آن وصل کنید.
2. نمونه را با دقت تا خط نشان 100 mL استوانه مدرج بریزید و سپس نمونه را به بالن تقطیر انتقال دهید و مطمئن شوید که از مایع بیرون نریزد.
3. لوله خروجی بخار بالن که دارای مخروط سیلیکونی (چوب پنبه) است را در داخل لوله ورودی (مبرد) قرار داده و با تنظیم کردن جک زیر هیتر ارتفاع بالن را تنظیم کنید. سپس درب محافظ را ببندید. دقت شود که محل اتصال بالن و مبرد باید کاملا محکم شود تا از خروج بخارات در طول آزمون جلوگیری شود. در غیر اینصورت Recovery آزمون پایین می آید.

1. در مدل Pro برای این دستگاه از دماسنج الکترونیکی تعبیه شده بر روی دستگاه استفاده می شود که دارای اتصال مخصوص است و بر روی دهانه بالن چفت می شود. به طوری که هنگام حرارت بخارات مایع خارج نشود.دقت شودکه دماسنج الکترونیکی باید حدود 1 یا 2 سانتیمتر از لوله بخار بالن پایین تر باشد.

1. در مدل Pro : در این مدل بعد از قرار دادن شتابگیر در داخل مزور آن را با استفاده از گیره نگه دارنده مخصوص به انتهای دیواره پشتی قطره شمار محکم میکنیم.سپس درب محافظ را ببندید.

1. با فشار دادن دکمه پاور دستگاه که بر روی صفحه جلو تعبیه شده است دستگاه روشن می شود. اولین منو پس از روشن کردن دستگاه تست تقطیر منوی Standby میباشد. توضیح آیتم های موجود در منوی Standby:

Balloon Temp: دمای دماسنج الکترونیکی داخل بالن (به اعداد داخل پرانتز توجه نشود)

Ambient Temp: دمای محیط دستگاه

Fridge Temp: دمای حمام مبرد

Heater Power: توان هیتر زیر بالن

Fridge Power: قدرت هیتر/کولر داخل حمام مبرد

IBP (Initial Boiling Point): نقطه جوش اولیه ثبت شده (*در مدل PRO فعال نیست)

FBP (Final Boiling Point): نقطه جوش پایانی ثبت شده (*در مدل PRO فعال نیست)

Distilled Volume: میزان حجم تقطیر شده در بالن (*در مدل PRO فعال نیست)

Distillation Rate: میزان سرعت تقطیر بر حسب میلی لیتر بر دقیقه (*در مدل PRO فعال نیست.

در منوی اصلی دستگاه مدلPRO و FULL سه کلید فعال است:

1. کلید SUPPORT : با فشردن این کلید به منوی Support می روید.در این قسمت میتوانید اطلاعات دستگاه و شرکت سازنده را ببینید و با دکمه BACK به صفحه اصلی دستگاه بر میگردید.
2. کلیدSETTING : با فشردن این کلید به منوی Setting می روید. در این قسمت با توجه به نوع نمونه تحت آزمایش می توانید تنظیمات را انجام دهید. با کلید Set به گزینه بعدی انتقال پیدا میکند و با کلیدهای منفی و مثبت اعداد کم و زیاد می شود. توضیح آیتم های موجود در منوی Setting:

Start point Automatic: متناسب با نوع نمونه (سبک،نیمه سبک،سنگین) و مقادیر جدول تنتظیم می شود،به طوری که در نمونه سبک و نیمه سبک باید تا 10دقیقه و در نمونه سنگین تا 15 دقیقه اولین قطره جوش (IBP) رخ دهد.

مثال: اگر ماده ی سنگینی دارید که Start point آن روی 40 درصد قدرت توان تنظیم شده ولی اولین قطره در زمان 20 دقیقه اتفاق افتاده است، نشان دهنده ی توان کم قدرت هیتر می باشد که باید افزایش پیدا کند و حدود 42 بشود و به همین صورت عکس این مطلب هم وجود دارد که اگر زیر 15 دقیقه رخ داد نشان دهنده ی قدرت بالای هیتر می باشد.

*در مدل PRO به تنظیم اولیه نیازی نیست و از منوی اصلی مطابق جدول بالا قدرت اولیه هیتر به صورت دستی تنظیم می شود.

Fridge Set point: این بخش جهت تنظیم دمای مبرد با توجه به نوع نمونه (سبک،نیمه سبک و سنگین) و مقادیر جدول به کار می رود. در این بخش از دمای 20 درجه سانتیگراد تا دمای 29 درجه رنگ نوشته قرمز می شود که به معنای دمای محیط می باشد و در این بازه دمایی نه هیتر حمام مبرد و نه کولر حمام مبرد کار نمی کنند.

1mL Drops Count: برای این دستگاه همیشه عدد 10/35 ثابت می باشد.

*این تنظیم فقط در مدل full دستگاه قابل اجراست و در مدل pro عملکردی ندارد.

Heater Auto Power-off: اعداد پیش فرض به صورت 1/30 می باشد. دستگاه تست تقطیر در اتمسفر

در این بخش عدد "1" به منظور ثابت ماندن قدرت هیتر بعد از حجم ml95 می باشد و اگر آن رو "0" کنید در واقع این اجازه داده شده است که هیتر بعد از حجم 95 درصد میعان شده همچنان افزایش یابد.

در این بخش عدد "30" به معنای آن می باشد که در صورتی که دما از FBP تا این میزان (30 درجه) کاهش یابد دستگاه آزمون را تمام می کند و هیتر را به صورت خودکار قطع میکند. دقت شود که مقدار "0" به معنای غیر فعال کردن عملکرد خاموش شدن اتوماتیک هیتر می باشد.

*این تنظیم فقط در مدل Pro دستگاه قابل اجراست و در مدل pro عملکردی ندارد. دستگاه D86

Probe Type: بنا بر نمونه مورد نظر (سبک،نیمه سبک و سنگین) و مقادیر جدول گزینه تغییر می کند .مثال: ماده سبک ASTM 7C/10

عدد "10"نشانگر تعداد نمونه برداری دیجیتال دستگاه می باشد و معمولا ثابت است.

3.کلیدSTART : با فشردن این کلید دستگاه در حالت انجام تست قرار می گیرد. با توجه به تنظیمات Fridge Set Point،دستگاه شروع به خنک کردن حمام مبرد و یا گرم کردن آن می کند.

انجام تست تقطیر در اتمسفر

در مدل PRO با زدن کلید START مبرد شروع به کار کردن می‌کند و بعد از رسیدن دمای مبرد به دمای Fridge Set pointمی‌توانیم به صورت دستی قدرت هیتر را متناسب با جدول کم یا زیاد کنیم. مدل Pro دستگاه تست تقطیر در اتمسفر ساخت گروه پارسیان تکنولوژی مدل نیمه اتوماتیک بوده و در حین انجام آزمون می بایست با کم شدن سرعت تقطیر قدرت هیتر را به طور دستی افزایش دهید.

سرعت تقطیر در تمام طول آزمون باید حدود 5 میلی لیتر بر دقیقه باشد. با پایان یافتن تست و ثبت مقادیر حجم و دماهای مورد نیاز توسط اپراتور آزمون با فشار دادن کلید STOP به پایان می‌رسد. با STOP کردن آزمون منوی Results نمایش داده می‌شود.

شستشوی دستگاه تست تقطیر در اتمسفر

برای شستشوی بالن و مزور از استون استفاده شود. همچنین پس از چند آزمون بهتر است لوله کندانسور به وسیله پمپ باد تمیز گردد. اگر لوله تمیز نشود یا خشک نباشد در مدل Full حین انجام تست قطره ای چکیده می شود که آزمون دچار خطا شده و تست باید دوباره تکرار گردد. همچنین در دو مدل پایین تر یعنی مدل های Eco و Pro باعث ایجاد خطا در IBP می‌شود.

گزارش دهی تست تقطیر در اتمسفر

جهت مقایسه گزارش تست های انجام شده در محل های مختلف میبایست نتایج بدست آمده را نسبت به فشار اتمسفر در سطح دریا جبــران سازی یا تصحیح کرد. به این منظور باید دماهای خوانده شده را نسبت به فشار 101.3 کیلوپاسکال اصلاح کنید. برای همه‌‎ی دماهای خوانده شده تصحیح را با استفاده از معادله «سیدنی یانگ» طبق فرمول زیر انجام دهید:

C=0.0009(101.3-P)*(273+T)

: T دمای خوانده شده برحسب سانتیگراد.

: C تصحیح‌هایی که باید به دماهای خوانده شده به صورت جبری اضافه شود.

P: فشار خوانده شده در زمان و محل آزمون بر حسب کیلو پاسکال

به دستگاه تست تقطیر در اتمسفر که روش آزمون آن مطابق با استاندارد ASTM D86 بوده دستگاه D86 هم می گویند. این موضوع در بین صنعت گران بسیار رایج بوده و اگر در محیط های صنعتی این اصطلاح را شنیدید منظور همان دستگاه تست تقطیر در اتمسفر است.

موارد فنی در کار با دستگاه تست تقطیر در اتمسفر یا دستگاه D86

• اگر دستگاه D86 روشن نمی شود بررسی کنید که فیوز دستگاه به صورت خشابی زیر کابل برق سالم است. در صورت سالم نبودن با فیوز یدکی تعبیه شده درهمان خشاب تعویض شود. در غیر این صورت با شماره تماس های پشتیبانی ارتباط حاصل فرمایید. فیوز تعبیه شده در دستگاه D86 فیوز 15 آمپر شیشه ای است.
• اگر عدد به دست آمده از آزمون صحیح نبود این عدد نسبت به فشار تصحیح شود و اگر اختلاف خیلی مشهود بود دلیل های متعددی از جمله تنظیمات اشتباه دستگاه D86 بر اساس نوع آزمونه و کالیبره نبودن ترمومتر وجود دارد.
• اگر هیتر گرم نمیکند ابتدا هیتر را از دستگاه D86 جدا کرده و با رعایت احتیاط با برق 220 ولت مستقیم تست کنید، در صورت گرم نشدن نشان از ناسالم بودن هیتر بوده و از طریق تماس با کارشناسان فروش می توانید هیتر جدید تهیه بفرمایید.در صورت سالم بودن باید قسمت های الکترونیکی دستگاه D86 چک شود.
• اگر مایع در بالن سرریز می شود به احتمال زیاد قدرت اولیه تنظیم شده هیتر زیاد است که به صورت دستی یا اتومات تنظیم شده است و اگر این مطلب نباشد باید نمونه مورد نظر مشکلی داشته باشد. از مواد ضد کف و حتما سنگ جوش استفاده شود.
• اگر درصد تقطیر(Recovery) خیلی کم است، این حالت بیشتر در ماده های سبک رخ می دهد که باید اول در تنظیمات دستگاه D86 گزینه Fridge Set Point را روی 6 درجه ی سانتیگراد بگذارید و دیگر تنظیمات دستگاه D86 مطابق مطالب بالا گفته شده تنظیم شود و دکمه استارت را بزنید اما دکمه Auto را نزنید یا اگر از دستگاه های مدل پایین تر استفاده می کنید قدرت هیتر دستگاه را افزایش ندهید تا زمانی که دمای مبرد به 6 درجه سانتیگراد برسد.

انواع دستگاه های تست تقطیر در اتمسر موجود

شما می توانید برای اطلاع از قیمت این دستگاه ها با ما تماس گرفته و اطلاعات مورد نیاز خود را از طریق کارشناسان ما بدست آورید، بنابراین توصیه می کنیم از بخش های مختلف سایت بازدید نموده و با این دستگاه ها که مختص تست D86 می باشند آشنا شوید.

هدف از تدوین استاندارد دستگاه تست نفوذ پذیری قیر تعیین روش آزمون جهت نفوذ در قیر و مواد قیری به صورت جامد و نیمه جامد است. آزمون مذکور برای اندازه گیری قوام بکار میرود. درجه نفوذ بیشتر، نشان دهنده قوام کمتر است. سوزن ها، ظروف و سایر موارد شرح داده شده در این روش برای تعیین درجه نفوذ تا 500 کاربرد دارد.

موارد ایمنی

1.دستگاه تست نفوذ پذیری قیر را بر روی سکوی آزمایشگاه (حتما تراز) قرار دهید. برای تراز بهتر می توانید پایه های زیر دستگاه را رگلاژ کنید.

2.کابل برق دستگاه تست نفوذ پذیری قیر را به پریز دیواری مطمئن متصل کنید، از اتصال برق دستگاه به سه راهی برق معمولی ضعیف و غیر استاندارد جدا خودداری کنید.

3.فاصله محل قرارگیری دستگاه تست نفوذ پذیری قیر تا دیوار پشت آن حداقل 10 سانتی متر باشد.

4.از قرار دادن هرنوع وسیله بر روی دستگاه تست نفوذ پذیری قیر جدا اجتناب کنید.

5.به هنگام تمیز نمودن دستگاه تست نفوذ قیر نهایت دقت انجام شود تا ضربه ای به دستگاه نخورد و به لحاظ سخت افزاری دچار مشکل نشود.

6.در صورت بروز هر گونه اشکال دستگاه تست نفوذ پذیری قیر، به هیچ عنوان شخصاً اقدام به سرویس و تعمیر دستگاه نکنید، تعمیر و سرویس دستگاه که توسط کارشناسان پارسیان تکنولوژی انجام نشده باشد دستگاه را از شرایط گارانتی و خدمات پس از فروش خارج می‌کند.

7.تحت هیچ شرایط برچسب پلمپ دستگاه تست نفوذ پذیری قیر را باز نکنید، باز کردن یا مخدوش شدن آن باعث از بین رفتن گارانتی و خدمات آن می‌گردد.

8.تمامی دستگاه های پارسیان تکنولوژی دارای سریال اختصاصی می باشد،در صورت بروز هر گونه مشکل و یا نیازبه سرویس و خدمات پشتیبانی،با شماره تلفنهای مخصوص تماس حاصل فرمایید.

9.اپراتور باید دقت کافی درقبل انجام آزمایش را داشته باشد زیرا با شل کردن پیچ تنظیم، کل کارگاه در کنترل دست قرار میگیرد که در صورت رعایت نکردن باعث ضربه به پلانگر (نگه دارنده سوزن) و شکستن سوزن خواهد شد. قبل از شروع تست و یا بعد هر جابجایی حتما دکمه A.CALIB را بزنید تا دستگاه تست نفوذ پذیری قیر نسبت به آن سکو تراز شود.

کالیبراسیون دستگاه تست نفوذ پذیری قیر

جرم سوزن باید 2.5 گرم و ملحقات متحرک آن 47.5 گرم باشد و ترمومترها نیز سالی یکبار کالیبره گردند. تراز دستگاه هم علاوه بر تنظیم پایه ها باید حتما قبل نفوذ توسط دکمه A.CALIB صورت بگیرد.

اصطلاحات و تعاریف در تست نفوذ پذیری قیر

درجه نفوذ: سنجش قوام طبیعی موادقیری براساس طولی از یک سوزن استاندارد برحسب دهم میلی متر که بطور قائم در آزمونه قیر تحت شرایط مشخص بارگذاری، زمان و دما نفوذ می کند، بیان می شود.

آزمونه: بخشی که از نمونه مورد آزمون برداشته و جهت آزمون یا مشاهده استفاده می شود.

قیر خالص: قیری روان یا غیر روان که به دلیل افزایش قوام و کفیت برای تولید مخلوط آسفالت مصرفی در روسازی ها مورد استفاده قرا میگیرد. درجه نفوذ این قیرها در دمای 25 درجه سلسیوس و تحت بار 100گرم در مدت 5 ثانیه بین 50 تا 500 است.

قیر قطرانی: ماده قیری سیاه یا قهوه ای که از نظر قوام به صورت مایع و یا نیمه جامد هستند و اجزاء اصلی آن حاصل میعان در فرآیند تقطیر تخریبی موادی چون زغال سنگ، نفت، شیل های نفتی، چوب و یا سایر مواد آلی و یا موادی که پس از تقطیر، قسمت عمده آن زفت است.

وسایل مورد نیاز: وزنه 50 گرم و 100 گرم، دماسنج های (c17،c63 ،c64) متناسب با محدوده دمایی مورد نیاز، ظرف انتقال که دارای ظرفیت 350 میلی متر و عمق کافی برای حمام آب باشد.

خلاصه روش آزمون تست نفوذ پذیری قیر

آزمونه تحت شرایط کنترل شده، ذوب و سرد می شود. میزان نفوذ با نفوذسنج که به وسیله آن یک سوزن استاندارد تحت شرایط معین به آزمونه اعمال می گردد، اندازه گرفته می شود.

آماده سازی دستگاه تست نفوذ پذیری قیر

چنانچه آزمونه به اندازه کافی روان نباشد، آزمونه را به دقت حرارت داده و برای جلوگیری از بالا رفتن موضعی حرارت، آنرا هم بزنید تا آزمونه به حد کافی برای ریختن روان شود. در هیچ حالتی دما نباید برای قیر قطرانی بیش از 60 درجه سانتی گراد بالاتر از نقطه نرمی مورد انتظار و برای قیر خالص بیش از 90 درجه سانتی گراد بالاتر از نقطه نرمی باشد. آزمونه ها را بیش از 60 دقیقه حرارت ندهید. با هم زدن از محبوس شدن حباب هوا در داخل آزمونه نیز جلوگیری کنید. آزمونه ها را در دمای محیط و یا در دمای بین 15 تا 30 درجه سلسیوس به مدت 1 تا 1.5 ساعت برای ظرف کوچکتر (35 در55 میلی متر) و 1.5 تا 2 ساعت برای ظروف بزرگتر ، خنک کنید. می توان همین کار را با قرار دادن آزمونه ها در ظرف انتقال نیز انجام داد. برای موارد معمول دما در 25 درجه سانتی گراد و بار 100 گرم و زمان 5 ثانیه در نظر گرفته شود.

آزمونه را به داخل ظرف تا ارتفاعی بریزید که وقتی تا دمای آزمون خنک شد، ارتفاع آن حداقل 120درصد عمقی باشد که انتظار می رود سوزن نفوذ کند. چنانچه ظرف نگه دارنده کمتر از 65 میلی متر قطر داشته و نفوذ فرض شده بیشتر از 200 باشد، برای هر تغییر در شرایط آزمون، چهار نمونه جداگانه تهیه نمایید. چنانچه مواد به اندازه کافی در دسترس باشد، پیشنهاد می شود که پر کردن ظرف آزمونه تا نزدیکی لبه آن صورت گیرد.

اندازه گیری را حداقل سه بار در نقاطی بر روی سطح آزمونه که از لبه ظرف و از یکدیگر حداقل از 10میلی لیتر فاصله داشته باشند، انجام دهید.اگر درجه نفوذ بیشتر از 200 است، حداقل از سه سوزن در آزمونه استفاده کنید تا سه اندازه گیری انجام شود.

انجام آزمون نفوذ پذیری قیر

1.کابل برق دستگاه را به سوکت تعبیه شده در پشت دستگاه تست نفوذ پذیری قیر وصل کنید.

2.با فشار دادن دکمه پاور دستگاه تست نفوذ پذیری قیر روشن می شود.

3.سوزن را بر روی پلانجر(نگه دارنده سوزن) توسط پیچ روی آن نصب کنید.

4.توسط اهرم کنار کارگاه نفوذ باید تا جایی که سوزن کامل در ظرف آزمونه نفوذ میکند تنظیم شود.

5.قبل از مماس کردن نوک مخروط با سطح روی نمونه توسط دکمه روی کارگاه باید بعد هر روشن کردن دکمه A.Calib حتما زده شود.

6.حال کافی است با روش های اندازه گیری آزمون مختلف آماده سازی صورت بگیرد و بعد مماس کردن و زدن دکمه Start نفوذ به صورت اتومات انجام گرفته و تعداد واحد نمونه مورد نظر را نشان می دهد.

برای آزمون های معمول، استفاده از یک ظرف برای هر سه سوزن نفوذ قابل قبول است.چنانچه اختلاف بین بیشترین و کمترین مقدار درجه نفوذ از مقادیر مشخص شده در جدول زیر تجاوز نکند، در صورت لزوم دو سوزن اولیه را جابجا کنید و حتما عدد به صورت صحیح گزارش شود.

شستشو دستگاه تست نفوذ پذیری قیر

سوزن نفوذ را می توانید با تولوئن یا دیگر حلال های مناسب تمیز کرده و با پارچه تمیز خشک کنید.

گزارش دهی در تست نفوذ پذیری قیر

• گزارش آزمون باید شامل موارد زیر باشد:
• انجام آزمون طبق استاندارد ملی ایران شماره 2950
• تاریخ تحویل نمونه به آزمایشگاه
• تاریخ انجام آزمون
• شناسنامه محصول(شامل نام تولیدکننده،محل تولید و…)
• تاریخ تولید
• محل انجام آزمون
• ذکر هر گونه موارد مغایر با این استاندارد
• نام،نام خانوادگی و امضای آزمونگر
• نام،نام خانوادگی و امضای تایید کننده

آشنایی بیشتر با دستگاه تست نفوذ قیر

در دستگاه تست نفوذپذیری قیر با توجه به حساسیت های به کار رفته در ساخت دستگاه و همچنین دقت مورد نیاز جهت انجام آزمایش طبق استانداردهای بین المللی امکان وجود برخی از خطاهای احتمالی در کارکرد دستگاه تست نفوذپذیری قیر و انحراف نتایج بدست آمده نسبت به مقدار واقعی وجود داشته باشد که با گذر زمان یا با وجود تنش های وارد شده به دستگاه بیشتر هم شود. از جمله شایع ترین خطاهای بوجود آمده می توان به عدم صحیح بودن عدد به دست آمده و نتایج آزمون، روشن نشدن دستگاه تست نفوذپذیری قیر با وجود اتصال به برق و متوقف شدن دستگاه به محض استارت اشاره کرد.

در ادامه به بررسی و چگونگی رفه ایراد این خطاها می پردازیم. اگر در دستگاه تست نفوذپذیری قیر عدد به دست آمده از آزمون به نظر صحیح نبود سه مورد باید مورد بررسی قرار گیرد. ابتدا دمای 25 درجه سانتیگراد در محیط و آزمایشگاه و نمونه مورد آزمون حتما رعایت شده باشد. در ادامه دکمه کالیبره (A.calib) بعد از روشن کردن حتما زده شده باشد. همچنین کل بلانچر بتواند به راحتی تا جایی که میتواند نفوذ کند. در مورد خطای روشن نشدن دستگاه با وجود اتصال برق بایستی ابتدا فیوز چک شود.

فیوز در خشاب مربوطه پشت دستگاه و به صورت یدک تعبیه شده است. اگر با تعویض فیوز دستگاه تست نفوذپذیری قیر همچنان خاموش بوده و روشن نمی شود با شماره تماس های پشتیبانی تماس حاصل فرمایید. در مورد ایراد متوقف شدن دستگاه به محض استارت اگر عدد روی نمایشگر دستگاه تست نفوذپذیری قیر هیچ تغییری نمی کند و همچنین میله بلانچر ثابت است باید حتما با قسمت پشتیبانی ارتباط برقرار کنید.

هدف از تدوین استاندارد تست نفوذپذیری گریس تعیین روش های اندازه گیری تجربی قوام گریس های روان کننده و پترولاتوم با استفاده از نفوذ یک مخروط استاندارد است. موسسه ملی گریس روان کننده (NLGI)، گریس ها را براساس قوام آنها (طبق نفوذپذیری نمونه کار کرده 60 ضربه) طبقه بندی می‌کند. طبقه بندی شامل نمره یا درجه قوام است که هر درجه، مربوط به گستره نفوذپذیری نمونه کارکرده، طبق زیر خواهد بود:

چهار روش برای تعیین قوام گریس های روان کننده توسط مخروط ذکر شده است. این روش ها، شامل اندازه گیری نفوذپذیری گریس کار نکرده، گریس کارکرده، نمونه کارکرده به مدت طولانی و نمونه بلوک است. با این روش ها، اندازه گیری نفوذپذیری گریس تا مقدار 500 واحد میسر است.

موارد ایمنی در کار با دستگاه نفوذپذیری گریس

1.دستگاه را بر روی سکوی آزمایشگاه (حتما تراز) قرار دهید.برای تراز بهتر می توانید پایه های زیر دستگاه نفوذپذیری گریس را رگلاژ کنید.

2.کابل برق دستگاه را به پریز دیواری مطمئن متصل کنید، از اتصال برق دستگاه نفوذپذیری گریس به سه راهی برق معمولی ضعیف و غیر استاندارد جدا خودداری کنید.

3.فاصله محل قرارگیری دستگاه نفوذپذیری گریس تا دیوار پشت آن حداقل 10 سانتی متر باشد.

4.از قرار دادن هرنوع وسیله بر روی دستگاه نفوذپذیری گریس جدا اجتناب کنید!

5.به هنگام تمیز کردن دستگاه نهایت دقت انجام شود تا ضربه ای به دستگاه نخورد و به لحاظ سخت افزاری دچار مشکل نشود.

6.در صورت بروز هر گونه اشکال دستگاه نفوذپذیری گریس، به هیچ عنوان شخصاً اقدام به سرویس و تعمیر دستگاه نکنید، تعمیر و سرویس دستگاه که توسط کارشناسان پارسیان تکنولوژی انجام نشده باشد دستگاه را از شرایط گارانتی و خدمات پس از فروش خارج می‌کند.

7.تحت هیچ شرایط برچسب پلمپ دستگاه نفوذپذیری گریس را باز نکنید، باز کردن یا مخدوش شدن آن باعث از بین رفتن گارانتی و خدمات آن میگردد.

8.تمام دستگاه های پارسیان تکنولوژی دارای سریال اختصاصی می باشد، در صورت بروز هر گونه مشکل و یا نیازبه سرویس و خدمات پشتیبانی، با شماره تلفنهای مخصوص تماس حاصل فرمایید.

9.اپراتور باید دقت کافی قبل از انجام آزمایش را داشته باشد زیرا با شل کردن پیچ تنظیم، کل کارگاه در کنترل دست قرار میگیرد که در صورت رعایت نکردن باعث ضربه به پلانگر و خرد شدن مخروط خواهد شد.

کالیبراسیون دستگاه نفوذپذیری گریس

جرم کل مخروط باید 102.5 گرم و ملحقات متحرک آن 47.5 گرم باشد و ترمومتر نیز سالی یکبار کالیبره شود.

اصطلاحات و تعاریف در تست نفوذپذیری گریس

نفوذ مخروط: عمقی که مخروط استاندارد شده در شرایط استاندارد فشار، زمان و دما در آزمونه نفوذ میکند (دقت دستگاه نفوذپذیری گریس 0.1mm).

کار بر روی گریس: قرار گرفتن یک گریس روان کننده در معرض نیروی برشی در دستگاه ضربه زن است )تعداد 60ضربه).

نوذپذیری گریس کار نکرده: نفوذپذیری آزمونه ای که در انتقال از ظرف اصلی نمونه آزمونه، دارای حداقل به هم خوردگی است.

نفوذپذیری گریس کار کرده: نفوذپذیری آزمونه پس از این که در معرض تعداد ضربات تعریف شده در دستگاه ضربه زن قرار می‌گیرد.

نفوذپذیری دستگاه نفوذپذیری گریس کار کرده به مدت طولانی: نفوذپذیری آزمونه ای که در معرض ضربات بیش از تعداد تعریف شده در نفوذپذیری نمونه کار کرده قرار می‌گیرد.

نفوذپذیری بلوک: نفوذپذیری آزمونه ای که به قدر کافی سفت است تا شکل خود را بدون ظرف حفظ کند.

نمونه آزمایشگاهی: نمونه ای که از محصول نهایی یا به صورت های دیگر تهیه و جهت بازرسی یا آزمون استفاده می شود.

نمونه مورد آزمون: نمونه ای که از نمونه آزمایشگاهی تهیه میگردد و آزمونه ها از آن برداشته می شوند.

آزمونه: بخشی که از نمونه مورد آزمون برداشته و جهت آزمون یا مشاهده استفاده می شود.

وسایل مورد نیاز: ترمومتر، کاردک،کاپ گریس، حمام بن ماری جهت دما رساندن کاپ گریس (از یک اتاق آزمون یا یک حمام هوا با دمای ثابت می توان به جای حمام آب استفاده کرد)، دستگاه ضربه زن

اصول آزمون در دستگاه تست نفوذپذیری گریس

• مخروط دستگاه نفوذسنج در گریس روان کننده با دمای 25 درجه سانتی گراد رها و پس از 5 ثانیه، مقدار نفوذ مخروط اندازه گیری می شود.
• نفوذپذیری نمونه کار نکرده مربوط به آزمونه هایی است که با حداقل به هم خوردگی، به ظرف آزمون منتقل می شوند.
• نفوذپذیری نمونه کار کرده فورا پس از کار آزمونه به تعداد 60ضربه رفت و برگشتی در یک دستگاه ضربه زن استاندارد، تعیین می شود.
• نفوذپذیری نمونه کار کرده به مدت طولانی آزمونه های کارکرده، پس از بیش از 60 ضربه رفت و برگشتی تعیین می شود.
• نفوذپذیری بلوک سطح تازه آماده شده از یک برش مکعبی (با استفاده از یک برش دهنده استاندارد) از یک گریس بلوک تعیین می شود.
• نفوذپذیری پترولاتوم، ابتدا با ذوب و خنک کردن نمونه مورد آزمون و سپس اندازه گیری طبق روش گریس روان کننده تعیین می شود.

روش اندازه گیری نفوذپذیری نمونه کار نکرده در دستگاه نفوذپذیری گریس

ظرف آزمونه ضربه زن گریس را با مقدار کافی نمونه (حداقل 0.5 کیلوگرم( بیش از گنجایش ظرف پر کنید و گریس را با کاردک بفشارید تا ظرف آزمونه پر و بدون ذرات هوا شود، همچنین به منظور خارج کردن هوای ظرف محتوی، معمولا چند ضربه باکوبیدن آن بر روی پایه آهنی کافی خواهد بود. ظرف فلزی را در حمام آب با دمای 25 درجه سانتی گراد قرار دهید تا دمای نمونه به 25 درجه سانتی گراد برسد.

نفوذپذیری گریس‌های نرم به قطر ظرف اصلی بستگی دارد. بنابراین گریس‌‌های کارنکرده با نفوذپذیری بیش از 265 واحد باید در ظروفی با همان محدوده‌های قطر ظروف ضربه زن، آزمون شوند. ولی در مورد گریس‌های دارای نفوذپذیری کمتر از 265 واحد، اگر قطر ظرف از قطر ظرف ضربه زن بیشتر شود، مقدار نفوذپذیری چندان تغییر نمیکند.

برای گریس‌هایی با نفوذپذیری بیش از 400 واحد، نوک مخروط را در فاصله 0.3 میلی متر از مرکز ظرف گریس قرار دهید.اگر آزمونه دارای نفوذپذیری بیش از 200 واحد است، نوک مخروط را با دقت در مرکز سطح گریس قرار دهید. این آزمونه فقط برای یک آزمون قابل استفاده است و اگر آزمونه دارای نفوذپذیری 200 واحد یا کمتر است، سه آزمون را در همان ظرف محتوی نمونه به گونه ای انجام دهید که محل هر آزمون نسبت به دیگری تقریبا 120 درجه فاصله داشته باشد و نوک مخروط تقریبا بین مرکز ظرف و لبه آن قرار گیرد.

روش اندازه گیری نفوذپذیری نمونه کار کرده

ظرف آزمونه ضربه زن گریس را با مقدار کافی نمونه (حداقل 0.5 کیلوگرم( بیش از گنجایش آن پر کنید. در این حین با استفاده از فشار کاردک، از داخل شدن هوا جلوگیری کنید. ظرف آزمونه را ضمن فشردن برای خروج هوای حبس شده گاه گاه به زمین یا سطح محکمی بکوبید.

در این حالت نیز باید دمای ظرف به 25 درجه سانتی گراد رساند و بعد خارج کردن از حمام، با استفاده از ضربه زن 60 ضربه رفت و برگشتی کامل (63 میلی متر تا 71.5 میلی متر( به گریس وارد کنید. زمان لازم برای انجام این عمل تقریبا یک دقیقه است. نمونه کارکرده را طوری در ظرف آزمونه آماده کنید تا نمونه یکنواخت و همسان گریس به دست آید. ظرف آزمونه را روی میز کار یا زمین بکوبید و گریس را با استفاده از کاردک به پایین بفشارید تا منافذ ایجاد شده توسط پیستون از بین برود و نفوذپذیری را مطابق مرحله قبل در سه آزمون متوالی انجام دهید.

روش اندازه گیری نفوذپذیری نمونه کارکرده به مدت طولانی

دمای آزمایشگاه را در گستره دمایی 15 تا 30 درجه سانتی گراد نگه دارید. کنترل بیشتر دمای ضربه زن گریس ضروری نیست اما قبل از شروع آزمون، گریس باید به مدت کافی در آزمایشگاه قرار گیرد تا دمای آن در گستره دمایی گفته شده قرار گیرد.

تعداد ضربات رفت و برگشتی مشخص یا توافق شده را بر روی نمونه گریس وارد کنید. در طول کار به منظور به حداقل رساندن نشت گریس به بیرون، سرپوش ضربه زن گریس را با دقت ببندید.

فورا پس از تکمیل کار (ضربه زنی) ظرف ضربه زن گریس را در حمام آب یا حمام هوا با دمای ثابت قرار دهید تا دمای آزمونه به مدت 1.5ساعت به 25 درجه سانتی گراد برسد. ضربه زن را از حمام خارج و دوباره 60 ضربه رفت و برگشتی دیگر (63 تا 71.5 میلی متر) به گریس وارد کنید و مطابق مراحل قبل آزمونه ها را آماده و آزمون کنید.

روش نفوذپذیری بلوک

مقدار کافی از نمونه گریس را بردارید. این نمونه باید به قدر کافی سفت باشد تا شکل خود را حفظ کند و بتوان از آن نمونه آزمونی شامل یک مکعب به ابعاد تقریبا 50 میلی متر را برش داد. نمونه مورد آزمون را به گونه ای نگه دارید که لبه‌ی تراشیده نشده برش دهنده به سمت آن باشد. لایه ای با ضخامت تقریبا 1.5 میلی متر را از هر سه سطح مجاور به یک گوشه برش دهید. آزمونه های تازه برش داده شده که قرار است برای آزمون استفاده شوند را لمس نکنید. دمای آزمونه نهایی را با قرار دادن آن به مدت حداقل یک ساعت در حمام هوا با دمای ثابت به 25 درجه سانتی گراد برسانید.

سه آزمون را بر روی سطح در معرض آزمونه که حداقل 6 میلی متر از لبه فاصله دارد، انجام دهید. توجه کنید که این عمل تا حدامکان بدون برخورد با قسمت های لمس شده، حفره هوا یا دیگر نواقص واضح در سطح صورت گیرد. اگر نتیجه هر یک از این آزمون ها بیش از سه واحد از بقیه اختلاف داشته باشد، آزمونه های بیشتری انجام دهید تا سه مقدار، حداکثر سه واحد با یکدیگر اختلاف داشته باشند. میانگین این سه مقدار را برای سطح مورد آزمون به دست آورید.

هدف از تست خوردگی ضد یخ ارزیابی اثرات مایعات خنک کننده موتور بر روی آزمونه‌های فلزی تحت شرایط کنترل شده آزمایشگاهی در ظروف شیشه ای است. این روش آزمون مایعات خنک کننده ای که نامرغوب می باشند از مواد خنک کننده دیگر که احتیاج به بررسی بیشتری دارند، مجزا میکند. هرچند نتایج این آزمون به تنهایی نمی تواند دلیلی بر مناسب بودن مواد بازدارنده خوردگی مورد مصرف باشد. ارزش واقعی نوع و مقدار اجزای تشکیل دهنده مایع خنک کننده موتور فقط با آزمایشات گسترده آزمایشگاهی مشخص می شود.

موارد ایمنی در کار با دستگاه تست خوردگی ضد یخ

1. دستگاه خوردگی ضد یخ را بر روی سکوی آزمایشگاه (حتما تراز) قرار دهید. برای تراز بهتر می توانید پایه های زیر دستگاه را رگلاژ کنید.

2. کابل برق دستگاه خوردگی ضد یخ را به پریز دیواری مطمئن متصل کنید، از اتصال برق دستگاه به سه راهی برق معمولی ضعیف و غیر استاندارد جداً خوددای کنید. دستگاه خوردگی ضد یخ در شرایط استارت تا 12 آمپر برق مصرف می کند بنابراین از سیم کشی و اتصالات اطمینان داشته باشید.

3. 3. فاصله محل قرارگیری دستگاه خوردگی ضد یخ تا دیوار پشت آن حداقل 20 سانتی متر باشد تا فن تهویه پشت دستگاه بتواند به خوبی عمل تهویه هوای داخل قسمت الکترونیکی را انجام دهد.

4. از قرار دادن هر نوع وسیله بر روی دستگاه خوردگی ضد یخ جداً اجتناب فرمایید.

5. توصیه می شود در تست خوردگی ضد یخ از پارافین با خلوص بالا و یا پارافین گرید خوراکی استفاده شود همچنین می توان بجای پارافین از روغن سیلیکون هم استفاده کنید. پارافین نامناسب باعث ایجاد بوی نامطبوع در محیط آزمایشگاه و تیره شدن رنگ حمام می شود.

6. پارافین یا روغن سیلیکون را دقیقاً تا خط نشانه تعبیه شده بر روی دستگاه تست خوردگی ضد یخ پر کنید. پارافین بر اثر حرارت منبسط شده و ممکن است در صورت عدم توجه از شیر تعبیه شده در پشت دستگاه سر ریز شود.

7. به هیچ عنوان دستگاه تست خوردگی ضد یخ را بدون روغن یا پارافین یا با روغن خارج از ظرفیت توضیح داده شده روشن نکنید. کم بودن روغن تا علامت نشان داده شده باعث سوختن هیترهای دستگاه شده و زیاد بودن آن موجب سر ریز شدن روغن می‌شود.

8. در صورت بروز هر گونه اشکال در دستگاه تست خوردگی ضد یخ ، به هیچ عنوان شخصاً اقدام به سرویس و تعمیر دستگاه نکنید، تعمیر و سرویس دستگاه که توسط کارشناسان پارسیان تکنولوژی انجام نشده باشد دستگاه تست خوردگی ضد یخ را از امکانات گارانتی و خدمات پس از فروش خارج می‌کند.

9. تحت هیچ شرایط برچسب پلمپ دستگاه تست خوردگی ضد یخ را باز نکنید، بازکردن یا مخدوش شدن آن باعث از بین رفتن گارانتی و خدمات دستگاه می‌گردد.

10. تمام دستگاه‌های پارسیان تکنولوژی دارای سریال و کد شناسه خریدار اختصاصی می‌باشند، در صورت بروز هرگونه مشکل یا نیاز به سرویس و خدمات پشتیبانی، با شماره تلفن‌های مخصوص خدمات تماس حاصل فرمایید.

11. برای ایمنی بیشتر دستگاه تست خوردگی ضد یخ، مداری کاملا مجزا بر روی دستگاه نصب شده که با نام Emergency Safety System در گوشه دستگاه مشخص شده است در صورتیکه به هر دلیل قسمت الکترونیکی دستگاه صدمه ببیند و توان هیترها از کنترل خارج شود، این مدار می­تواند بصورت اتوماتیک و مجزا قسمت حرارتی هیترها را غیرفعال کند. جهت تنظیم و استفاده از این کنترلر درجه آنرا بر روی حداکثر دمای دلخواه تنظیم کنید.

مثال:اگر دمای حمام را روی 40 درجه سانتی گراد تنظیم کردید کافی است درجه محافظ را روی 100 درجه سانتی گراد بگذارید و یا اگر دمای حمام را روی 100 درجه سانتی گراد تنظیم کردید درجه محافظ را روی 150 درجه سانتی گراد بگذارید. اگر این درجه محافظ از دمای حمام کمتر باشد، دمای حمام به دمای تنظیم شده (دلخواه) نمی رسد.

کالیبراسیون دستگاه تست خوردگی ضد یخ

کافی است سالی 1بار حمام داخلی دستگاه کالیبره شود و همچنین ترمومتر 1C(-20 تا 150 درجه سانتیگراد) داخل ظرف بشر نیز باید کالیبره گردد.

اصطلاحات و تعاریف در تست خوردگی ضد یخ

دمای آزمون: محلول مورد آزمون باید برای خنک کننده‌های با نقطه جوش بالا، دارای دمای 88±2 درجه سلسیوس باشد.

مدت آزمون:آزمون باید به طور مداوم و برای مدت 2هفته (336 ساعت) ادامه یابد.

نرخ هوادهی: رتامتر دستگاه که به سمت پادساعتگرد هوادهی زیاد می‌شود و روی 6 لیتر بر ساعت که همان 100میلی لیتر در دقیقه است، تنظیم شود.

آب خورنده: باید شامل 100 قسمت درمیلیون ازهریک از یون‌های سولفات، کلراید و بی کربنات با استفاده از نمک های سدیم آن‌ها باشد.

مایع خنک کننده موتور: خنک کننده موتور بر پایه‌ی اتیلن گلیکول یا پروپیلن گلیکول باید با مقدار مناسبی از آب تا به دست آوردن محلول 33.3 درصد حجمی خنک کننده مخلوط شود.

متعلقات کنار دستگاه: ترمومتر1c، سنگ هوا، مواد شیمیایی لازم برای آب خورنده، پارافین (برای حمام)، شلنگ انتقال آب و هوا، دسیکاتور (جهت خشک کردن پلیت های خوردگی)، پنس، ترازو و چیلر.

آزمونه‌های فلزی (پلیت):آزمونه های فلزی توصیه شده در این روش مورد تایید سازندگان خودرو است ولی ترکیب آنها ممکن است با آلیاژهایی که معمولا برای سیستم خنک کننده موتور به کار می رود مشابه نباشد. بنابراین ممکن است آزمونه های دیگری غیر از آنچه که پیشنهاد شده است با توافق قبلی خریدار و فروشنده استفاده شود.

خلاصه روش آزمون خوردگی ضد یخ

در این روش آزمون نمونه فلزاتی که در سیستم خنک کننده موتور به کار می‌رود به مدت 336 ساعت به طور کامل در مایع خنک کننده موتور که 750 سی‌سی از آن را در بشر 1000 سی‌سی در دمای 88 درجه سانتی گراد قرار می‌گیرد. خواص بازدارنده خوردگی محلول مورد آزمون، بر اساس تغییرات وزنی هر یک از آزمونه‌های فلزی ارزیابی می‌شود. هر آزمون در دو ظرف جداگانه به طور همزمان انجام و میانگین تغییر وزن برای هر فلز اندازه گیری می‌شود. از یک آزمون اغلب ممکن است نتیجه مطلوبی به دست نیاید.

آماده سازی دستگاه خوردگی ضد یخ جهت آزمون

در این مدل دستگاه شرکت پارسیان روغن (پارافین) را باید از بالای مخزن پر کنید و دستگاه دارای پمپ بارگیری نمی باشد. بعد از اتصال کابل برق کلید پاور دستگاه را روشن کنید، صفحه نمایشگر دستگاه روشن می­گردد. چند لحظه صبر کنید تا دستگاه تنظیمات اولیه خود را انجام داده و دمای محیط را نمایش دهد.

دمای دستگاه را به کمک کلید + و - بر روی 88 درجه سانتی گراد تنظیم کنید. پس از قرار دادن بشر و کندانسور و لوله مربوط به سنگ هوا و ترمومتر، به جهت دمندگی هوا و توسط روتامتری که جلوی دستگاه قرار داده شده است، میزان هوادهی را روی 6 لیتر بر ساعت تنظیم کنید. با زدن دکمه T می توانید زمان را نیز چک کنید. آزمونه ها را به منظور اطمینان از مناسب بودن درجه حرارت، سرعت هوادهی و سطح محلول یک بار در روز کنترل کنید. در روزهای تعطیل، ممکن است آزمون ها بدون مواظبت ادامه یابند. افت محلول در اثر تبخیر را می توان با افزودن آب مقطر یا آب بدون یون جبران کرد.

انجام تست خوردگی ضدیخ

ابتدا پلیت­های خوردگی (آزمونه های فلزی که شامل مس، لحیم، برنج، استیل، چدن، آلومینیم و پایه های برنجی) به خوبی توسط سنباده مناسب سائیده شود. سپس با استن شستشو داده و در دسیکاتور قرار دهید. آماده­سازی شامل تمیز کردن پلیت­ها و سائیدن آنها، خشک کردن توسط استن و قرار دادن در دسیکاتور و اندازه گیری وزن اولیه است.

پس از خشک شدن پلیت بعد از مدت تقریباً 45 دقیقه، توسط پنس و بدون دخالت دست هر کدام از پلیت ها را برداشته و با ترازوی دقیقی بر حسب میلی گرم اندازه گیری کرده و یادداشت کنید. سپس پلیت­ها را توسط پیچ و مهره ها روی هم به ترتیب سوار کنید. در تست خوردگی ضدیخ ترتیب قرار گیری پلیت­ها مهم بوده حتما رعایت کنید.

ابتدا روکش پلاستیکی بر روی پیچ قرار گرفته و به این ترتیب پلیت­ها نصب می­شود، پایه برنجی، فاصله دهنده عایق نازک، مس، فاصله دهنده برنجی، لحیم، فاصله دهنده برنجی، برنج، عایق ضخیم، استیل، فاصله دهنده استیل، آلومینیم، فاصله دهنده عایق نازک، پایه برنجی و در نهایت پیچ سفت­کننده. حال این مجموعه را با درصد مشخص شده از ضدیخ و آب خورنده 33 درصد حجمی درون بشر 1000ml قرار دهید.

در دستگاه تست خوردگی ضدیخ ترمومتر، کندانسور و لوله انتقال هوا را به سنگ هوا بر روی درب نصب کنید. این مجموعه را در حمام قرار دهید. آب خورنده را می توان با حل کردن مقادیر مشخصی از نمک های سدیم بدون آب (148ml سولفات سدیم، 165ml سدیم کلرید، 138ml بی کربنات سدیم) در یک لیتر آب مقطر یا آب بدون یون تهیه کرد.

چنانچه برای آزمون تست خوردگی ضدیخ نیاز به مقدار بیشتری آب خورنده باشد، می­توان با حل کردن 10 برابر از نمک های فوق در یک لیتر آب مقطر یا آب بدون یون، محلول غلیظی تهیه کرد. در هنگام نیاز یک بخش حجمی ازاین محلول غلیظ را با 9 قسمت آب مقطر یا آب بدون یون، رقیق کنید.

محلول مورد آزمون باید برای خنک کننده­ها با نقطه جوش بالا دارای دمای (2±88) درجه سلسیوس باشد. هم­زمان به همراه حرارت سرعت هوادهی باید (10±100) میلی­لیتر در دقیقه یا 6 لیتر بر ساعت باشد. در تست خوردگی ضدیخ برای جلوگیری از تماس مستقیم هوا با آزمونه­های فلزی لوله هوادهی باید حداقل به فاصله 7/12 میلی­متر از مجموعه­های فلزی قرار بگیرد. این آزمایش باید به طور مداوم برای مدت 2 هفته (336ساعت) ادامه یابد.

پس از گذشت زمان 2 هفته دستگاه را خاموش کرده و آزمونه­های فلزی را از بشر خارج کنید. به خوبی با آب بشویید و مجددا پس از شستشوی پلیت­ها و خشک کردن توسط دسیکاتور، وزن ثانویه آن­ها را بگیرید. با داشتن وزن اولیه 14 روز اول و بعد از طی مدت 14 روز می توان افت وزنی این پلیت­ها را محاسبه کرد.

آزمون خوردگی ضد یخ، معرفی و روش آزمایش به صورت اجمالی

تست اندازه گیری خوردگی ضد یخ برای تشخیص مایعات خنک کننده نامرغوب از دیگر خنک کننده ها که نیاز به بررسی بیشتر دارند انجام می شود. شایان بیان است این آزمون دلیل مناسب برای تعیین عدم خوردگی مایعات مورد مصرف نیست. برای مشخص کردن ارزش واقعی و مقدار اجزای تشکیل دهنده ماده خنک کننده نیاز به آزمایشات وسیع خواهد بود.

هدف از آزمون اندازه گیری خوردگی ضد یخ ارزیابی تاثیر مایع خنک کننده‌ی موتور روی ست فلزاتی است که به صورت انتخابی و با ضخامت مشخص تحت شرایط کنترل شده‌ی آزمایشگاهی انجام می گیرد. در این روش آزمون که مطابق با استاندارد بین المللی ASTM D1384 و ASTM D1176 تدوین شده، ست فلزات از فلزاتی انتخاب شده که سیستم خنک کننده موتور از آن ها ساخته شده است. این فلزات به عنوان سطحی که در تماس مستقیم با ماده خنک کننده در اتباط بوده، در ضخامت و وزن های مشخصی با فاصله ای تعیین شده از هم مورد ارزیابی قرار می گیرند. ست فلزات را به مدت 336 ساعت (14 روز) در مایع خنک کننده قرار می دهند.

مایع خنک کننده باید به مقدار 750 سی سی و در یک بشر 1000 سی سی ریخته شده و ست فلزات را به طور کلی در برگیرد. در مایع خنک کننده با نرخ 6 لیتر بر دقیقه توسط سنگ هوای استاندارد هوادهی شده و دمای آزمون برای خنک کننده هایی با نقطه جوش بالا 88 درجه سانتی گراد باید باشد. هر آزمون باید در دو ظرف مجزا ولی همزمان انجام شده و میانگین تغییرات وزنی ست فلزات اندازه گیری شود. همانطور که از جمله قبل پیداست تست اندازه گیری خوردگی ضد یخ بر اساس تغییرات وزنی ست فلزات و وزن هر کدام از فلزات بکار رفته قبل و بعد از آزمایش مورد ارزیابی قرار می گیرد.

هدف از تدوین این استاندارد تعیین روشی برای تعیین خوردگی مس در فرآورده های نفتی مایع و حلال های معین می باشد. این روش فرآورده های فراری را که دارای حداکثر فشاربخار 124 کیلو پاسکال در دمای 37.8 درجه سانتی گراد باشد را شامل می شود. فرآوردهای فرار دارای فشار بخار بالاتر از 124 کیلو پاسکال در دمای 37.8 درجه سانتی گراد باید مطابق استاندارد ISO 6251 و روغن های عایق الکتریکی باید مطابق استاندارد ISO 5662 آزمایش شوند.

باید دقت شود که بعضی فرآورده ها به ویژه بنزین طبیعی ممکن است فشار بخار بیشتری نسبت به آنچه خاص این طبقه است داشته باشند، حتی اگر کمتر از 124 کیلو پاسکال در دمای 37.8 درجه سانتی گراد باشد. به همین دلیل باید احتیاط زیادی به عمل آید تا اطمینان حاصل شود که ظرف تحت فشار که حاوی برخی مواد است، در حمام دمای 100 درجه سانتی گراد قرار نگیرد. برخی نمونه ها ممکن است در دمای 100 درجه سانتی گراد فشار کافی برای ترکاندن ظرف تحت فشار ایجاد و باعث خرابی یا آسیب رساندن شوند.

موارد ایمنی در استفاده از دستگاه خوردگی مس

1. دستگاه خوردگی نوار مس را بر روی سکوی آزمایشگاه (حتما تراز) قرار دهید. برای تراز بهتر می توانید پایه های زیر دستگاه را رگلاژ کنید.
2. کابل برق دستگاه خوردگی نوار مس را به پریز دیواری مطمئن متصل کنید، از اتصال برق دستگاه به سه راهی برق معمولی ضعیف و غیر استاندارد جداً خوددای فرمایید. این دستگاه در شرایط استارت تا 12 آمپر برق مصرف می کند بنابراین از سیم کشی و اتصالات اطمینان حاصل کنید.
3. فاصله محل قرارگیری دستگاه خوردگی نوار مس تا دیوار پشت آن حداقل 20 سانتی متر باشد تا فن تهویه پشت دستگاه بتواند به خوبی عمل تهویه هوای داخل قسمت الکترونیکی را انجام دهد.
4. از قرار دادن هر نوع وسیله بر روی دستگاه خوردگی نوار مس جداً اجتناب کنید.
5. توصیه می شود از پارافین با خلوص بالا و یا پارافین گرید خوراکی استفاده شود همچنین می توان بجای پارافین از روغن سیلیکون هم استفاده کنید. پارافین نامناسب باعث ایجاد بوی نامطبوع در محیط آزمایشگاه و تیره شدن رنگ حمام می شود.
6. پارافین یا روغن سیلیکون را دقیقاً تا خط نشانه تعبیه شده بر روی دستگاه خوردگی نوار مس پر کنید. پارافین بر اثر حرارت منبسط شده و ممکن است در صورت عدم توجه از شیر تعبیه شده در پشت دستگاه سر ریز شود.
7. به هیچ عنوان دستگاه را بدون روغن (پارافین) یا با روغن خارج از ظرفیت توضیح داده شده روشن نکنید. کم بودن روغن تا علامت نشان داده شده باعث سوختن هیترهای دستگاه شده و زیاد بودن آن موجب سر ریز شدن روغن میشود.
8. در صورت بروز هر گونه اشکال در دستگاه خوردگی نوار مس، به هیچ عنوان شخصاً اقدام به سرویس و تعمیر دستگاه نکنید، تعمیر و سرویس دستگاه که توسط کارشناسان پارسیان تکنولوژی انجام نشده باشد دستگاه را از امکانات گارانتی و خدمات پس از فروش خارج می‌کنید.
9. تحت هیچ شرایط برچسب پلمپ دستگاه خوردگی نوار مس را باز نکنید، باز کردن یا مخدوش شدن آن باعث از بین رفتن گارانتی و خدمات آن می‌گردد .

10. تمامی دستگاه‌های پارسیان تکنولوژی دارای سریال و کد شناسه خریدار اختصاصی هستند، در صورت بروز هرگونه مشکل و یا نیاز به سرویس و خدمات پشتیبانی، با شماره تلفن های مخصوص خدمات تماس حاصل فرمایید.

کالیبراسیون دستگاه خوردگی نوار مس

سالی 1بار حمام داخلی دستگاه و همچنین دماسنج های جیوه ای ASTM 12C یا IP 64C برای داخل حمام باید کالیبره گردند(دماسنج شیشه ای با درجه بندی یک درجه سلسیوس یا کمتر نیز مناسب این تست می باشد.)

اصطلاحات و تعاریف در تست خوردگی نوار مس

دمای آزمون: معمولا سوخت های هواپیما در ظرف تحت فشار در دمای 100 درجه سانیت گراد و بنزین ها در دمای 40 درجه سانتی گراد آزمون می شوند. سایر فرآورده های مایع باید در یک لوله آزمایش در دمای 50، 100 درجه سانتی گراد یا حتی بالاتر آزمون شوند.

مدت آزمون: شرایط آزمون مختلفی وجود دارد و در طبقه های معین فرآورده، ممکن است بیش از یک شرط زمان بکار رود.

استانداردهای خوردگی: جهت سنجش تغییر رنگ در انتهای هر آزمون تمام رنگ های لازم را دارند که این رنگ ها روی صفحات آلومینیومی بر اساس فرآیند چهار رنگ (رنگ های اصلی) چاپ شده اند. روی تیغه های آزمون نوعی افزایش درجات تیرگی و خوردگی را نشان می دهد که جهت حفاظت در جعبه های پلاستیکی قرار داده می شوند.

حجم آزمونه: باید با افزودن 30 میلی لیتر مایع آزمونه در لوله آزمایش (جار شیشه ای) به طوری که سطح آن حداقل پنج میلی متر بالاتر از تیغه باشد.

متعلقات کنار دستگاه: مواد ساینده، سنباده کاغذی یا پارچه ای، سیلیکن کاربید، پنبه جاذب که نوع تجاری آن مناسب می باشد ولی بیشتر طبی آن بیشتر دردسترس است، ترمومتر 12c، انبرک، حلال شستشو، پودر سیلیکن کاربید با اندازه 105میکرومتر (مش 150)

نگهدارنده جار شیشه ای: نگهدارنده باید جهت نگه داشتن عمودی لوله های آزمایش تا عمق 5 ± 100 میلی متر باشد.

نگه داری فرآورده های مایع: تمام نمونه هایی که دارای تغییر رنگ کم روی تیغه مسی هستند، در بطری های شیشه ای تیره و تمیز یا سایر ظروف مناسب که تاثیری بر ویژگی های خورندگی مایع ندارند، استفاده شوند. ظروف پلاستیکی برای برخی فرآورده ها با فراریت پایین به جز بنزین ها، مناسب هستند. از به کارگیری ظروف دارای روکش قلع، به طور جدی اجتناب کنید چرا که به خورندگی نمونه کمک می کند و همچنین از تابش مستقیم آفتاب یا حتی نور روز هم باید محافظت شود.

خلاصه روش آزمون خوردگی نوار مس

یک تیغه مسی صیقلی را درون حجم معینی از نمونه فرو برده و در مدت و دمایی که ویژه طبقه مواد مورد آزمون بوده حرارت داده می شود. سوخت های هواپیمایی و بنزین های طبیعی در یک ظرف تحت فشار و سایر فرآورده ها در فشار اتمسفر آزمایش می شوند. در پایان مدت حرارت دهی، تیغه مسی را بیرون آورده پس از شستن، رنگ آن با رنگ استانداردهای خوردگی مقایسه می شود.

آماده سازی دستگاه جهت آزمون خوردگی نوار مس

در این مدل دستگاه تست خوردگی نوار مس شرکت پارسیان روغن (پارافین) را باید از بالای مخزن پر کنید و دستگاه دارای پمپ بارگیری نیست. بعد از اتصال کابل برق کلید پاور دستگاه را روشن کنید، صفحه نمایشگر دستگاه روشن می‌گردد، چند لحظه صبر کنید تا دستگاه تنظیمات اولیه خود را انجام داده و دمای محیط را نمایش دهد، دمای دستگاه را مطابق با نمونه مورد نظر به کمک کلید + و - تنظیم کنید. متناسب با نمونه مورد نظر در ظرف تحت فشار (بمبک) یا در لوله آزمایش (جار مخصوص) آزمون انجام می شود.

روش اجرای آزمون خوردگی نوار مس در ظرف تحت فشار (بمبک)

مقدار 30 میلی لیتر از آزمونه کاملا صاف و عاری از هرگونه آب یا ذرات معلق آب را در یک لوله آزمایش تمیز و خشک بریزید. یک دقیقه پس از اتمام صیقل نهایی تیغه مسی را درون آزمونه قرار دهید. لوله آزمایش را به دقت درون ظرف تحت فشار گذاشته و سرپوش آن را محکم ببندید. ظرف تحت فشار را کاملا در حمام مایع نسبت به آزمونه تنظیم شده، فرو ببرید. بعد از گذشت 5± دقیقه از دوره زمانی آزمون، ظرف تحت فشار را از حمام مایع خارج کنید و آن را چند دقیقه در آب سرد فرو کنید. ظرف تحت فشار را باز کنید، لوله آزمایش را بیرون بیاورید.

روش اجرای آزمون خوردگی نوار مس در لوله آزمایش (جار مخصوص)

مقدار 30 میلی لیتر از آزمونه کاملا صاف و عاری از هرگونه آب یا ذرات معلق آب را در یک لوله آزمایش تمیز و خشک بریزید. یک دقیقه پس از اتمام صیقل نهایی تیغه را درون آزمونه فرو ببرید. دهانه آن را ببندید و لوله آزمایش را در حمام آزمون که در دمای آزمون تنظیم شده قرار دهید. بعد از گذشت 5 دقیقه از دوره زمانی آزمون خوردگی نوار مس ، لوله آزمایش را از حمام مایع خارج کنید و روش اجرای آزمون را ادامه دهید. اگر در انتهای دوره زمانی سطح مایع در لوله آزمایش پایین تر از هر قسمت از تیغه مسی قرار گرفت، آن را دور بیندازید و آزمون را با 35 میلی لیتر آزمونه تکرار کنید.

انجام آزمون خوردگی مس

محتویات لوله آزمایش را در یک بشر با اندازه مناسب، مثلا 150 میلی لیتری بلند، خالی کنید. اجازه دهید که تیغه مسی به آرامی بدون اینکه بشر را بشکند، به داخل آن بلغزد. بلافاصله تیغه را با انبرک بیرون بیارید و در حلال شستشو فرو کنید. فورا تیغه را بیرون بیاورید و با کاغذ صافی خشک کنید. با گذاشتن و برداشتن کاغذ صافی روی تیغه نه با مالیدن آن سپس آن را از نظر تغییر رنگ یا خوردگی با مقایسه استاندارد های خوردگی بررسی کنید. برای جلوگیری از لکه دار یا نشاندار شدن تیغه در طول مدت بررسی و مقایسه می توان آن را در داخل محفظه ویژه مشاهده که دهانه آن با پنبه جاذب بسته شده، قرار دارد.

تیغه آزمون و استانداردها را طوری نگهدارید که نور منعکس شده از آنها با زاویه تقریبی 45 درجه مشاهده شود. اساس این روش آزمون به صورت قبول یا رد بوده و معمولا روش قابل قبولی برای تعیین دقت وجود ندارد.

آشنایی با تست خوردگی نوار مس

مایعات در برخورد با سطوح فلزی بسته به نوع و ترکیبات آن ها سبب خوردگی و فرسایش فلزات می شوند. یکی از انواع مایعات که به سبب گستره‌ی استفاده و کاربردها آن ها بسیار حائز اهمیت هستند، فرآورده های نفتی مایع و حلال های مربوطه هستند. آزمون خوردگی نوار مس جهت تعیین میزان خوردگی فرآورده های نفتی مایع و حلال های آن ها به دلیل استفاده این فرآورده ها در صنایع مختلف بسیار مهم است.

فرآوردهای نفتی که معمولا به سبب فراریت بالای بعضی از مشتقات آن ها دارای شرایطی خاص در این آزمون هستند و با تدوین این شرایط در آزمون های خوردگی نوار مس مورد بررسی قرار می گیرند. به عنوان مثال فرآورده های نفتی مایع باید حداکثر فشار بخاری معادل 124 کیلو پاسکال در دمای مشخص 37.8 درجه سانتی گراد داشته باشند. اگر فرآورده نفتی در حالت مایع و در دمای مشخص 37.8 درجه سانتی گراد فشار بخاری بالاتر از 124 کیلو پاسکال داشته باشد باید بر اساس استاندارد ISO 6251 آزمون خوردگی نوار مس آن ها انجام شود.

همچنین آزمون خوردگی نوار مس برای روغن های عایق الکتریکی مطابق با استاندارد ISO 5662 مورد ارزیابی قرار می گیرند. در این آزمون 30 میلی لیتر از آزمونه در جار شیشه ای ریخته شده و درون جار یک تیغه نوار مس قرار می گیرد. حجم ماده مورد آزمون باید به اندازه ای باشد که 5 میلی متر بالاتر از تیغه نوار مس را بپوشاند. سپس در مدت زمان و دمایی که برای هر ماده مورد آزمون متفاوت است حرارت داده می شود. در پایان تیغه نوار مس از درون ماده مورد آزمون بیرون آورده شده و پس از شستن، رنگ آن با چارت رنگی استاندارد آزمون مورد بررسی قرار می گیرد. به کمک این چارت استاندارد، میزان خوردگی فرآورده نفتی یا حلال مورد آزمون مشخص و قابل گزارش دهی است.

هدف از تدوین تست ویسکوزیته، تعیین روشی برای اندازه‌گیری ویسکوزیته یا گرانروی کینماتیک فرآورده‌های نفتی مایع، تیره و شفاف است. ویسکوزیته‌ی یک مایع با اندازه‌گیری زمان جریان یافتن حجمی از آن، بر اثر نیروی جاذبه در یک ویسکومتر کالیبره شده تعیین می‌شود. ویسکوزیته یا به بیان دیگر ویسکازیته دینامیک از حاصل ضرب ویسکوزیته کینماتیک در چگالی مایع به دست می‌آید. برای شروع نیاز به آشنایی با مفاهیمی مرتبط با تست ویسکوزیته هستیم که در زیر مهم‌ترین اصطلاحات و وسایل رایج این آزمون توضیح داده شده است.

• چگالی یا (Density) که با حرف )ρ( نمایش داده می‌شود جرم واحد حجم سیال در دمای مشخص است.
• ویسکازیته دینامیک یا (Dynamic Viscosity) با حرف (Ƞ) نشان داده می‌شود و نسبت بین تنش برشی اعمال شده و سرعت برشی یک سیال است. ویسکوزیته دینامیک اغلب ضریب ویسکوزیته (گرانروی) دینامیک یا ویسکوزیته (گرانروی) مطلق نامیده می شود. ویسکوزیته دینامیک معیاری از مقاومت مایع در برابر جاری شدن یا تغییر شکل مایع بر اثر نیروهای برشی خارجی شناخته می‌شود. این نوع از ویسکازیته دارای ابعاد جرم تقسیم بر طول و زمان بوده و واحد آن در SI پاسکال در ثانیه است.
• گرانروی یا ویسکوزیته کینماتیک یا (Kinematic Viscosity) که با حرف (ʋ) بیان می‌شود نسبت گرانروی دینامیک (ƞ) یک مایع به چگالی آن در دما و فشار یکسان است.
• گرانروی سنج‌ها یا ویسکومتر (Viscometer) تنها به صورت کالیبره شده و از نوع شیشه‌ای موئین با قابلیت اندازه گیری ویسکوزیته مایعات در محدوده دقت پیشنهاد شده در این استاندارد استفاده کنید.
• دماسنج شیشه‌ای (Glass Thermometers) متناسب با دمای مدنظر از دماسنجی با محدوده دمایی استاندارد استفاده کنید. برای مثال برای دمای 135 درجه سانتیگراد باید از ASTM110C ،IP93C استفاده شود و یا برای دمای 100 درجه سانتیگراد از ASTM121C،IP32C استفاده کنید. هنگام استفاده از دماسنج‌های شیشه‌ای این دماسنج‌ها باید دارای گزارش کالیبراسیون دمایی قابل ردیابی با استانداردهای اندازه شناسی توسط آزمایشگاه کالیبراسیون با صلاحیت تایید شده در مورد کالیبراسیون دما باشند. آزمایشگاه‌های تایید صلاحیت شده بر اساس استاندارد ISO 17025 الزامات این استاندارد را برآورده می‌کنند. گزارش کالیبراسیون باید شامل داده‌هایی برای مجموعه‌ای از دماها باشد که برای استفاده مورد نظر مناسب است.
• دماسنج تماسی دیجیتالی(Digital Contact Thermometer) یک وسیله الکترونیکی شامل نمایشگر دیجیتال به همراه پراب حسگر اندازه‌گیری کننده دما خواهد بود. دماسنج دیجیتالی یا الکترونیکی برای اندازه گیری دمای حمام استفاده می‌شود. این دماسنج باید به صورت سالیانه مورد کالیبراسیون قرار می‌گیرد.

علاوه بر تجهیزات آزمایشگاهی ذکر شده برای آزمون ویسکوزیته نیاز به پارافین یا روغن سیلیکونی، هولدر(نگه دارنده ویسکومتر)، استون یا تولوئن و هیدروکلریک اسید جهت شستشو هم دارید.

بسیاری از فرآورده‌های نفتی و برخی مواد غیرنفتی به عنوان روان‌کننده استفاده می‌شوند. عملکرد مناسب تجهیزاتی که سیالات روان‌کننده برای آن‌ها به کار می‌رود، بستگی به ویسکوزیته‌ی مناسب این سیالات دارد. همچنین ویسکوزیته‌ی بسیاری از سوخت‌های نفتی برای تخمین ذخیره‌سازی بهینه، جابه‌جایی و شرایط عملکردی بسیار مهم خواهد بود. بنابراین تعیین صحیح ویسکوزیته از ویژگی‌های اساسی بسیاری از فرآورده‌هاست. با خرید دستگاه تست ویسکازیته ساخته شده در گروه پارسیان تکنولوژی می‌توانید بین دو نوع تک محفظه و دو محفظه دستگاه مورد نظرتان را انتخاب کنید. دستگاه ویسکوزیته تک و دو محفظه دارای سه مدل اکو، پرو و فول هستند. بنابراین برای خرید دستگاه تست ویسکوزیته بین دستگاه‌های ویسکوزیته تک محفظه مدل اکو، ویسکوزیته تک محفظه مدل پرو، ویسکوزیته تک محفظه مدل فول، ویسکوزیته دو محفظه مدل اکو، ویسکوزیته دو محفظه مدل پرو و ویسکوزیته دو محفظه مدل فول قدرت انتخاب دارید. لوازم جانبی همراه دستگاه‌های آزمون ویسکازیته شامل کابل برق، کتابچه راهنما، کارت گارانتی، گواهینامه کالیبراسیون، شلنگ وکیوم و شلنگ بارگیری است.

روش انجام آزمون توسط دستگاه ویسکوزیته روغن و مایعات

برای انجام تست ویسکوزیته روغن و مایعات اندازه‌گیری زمان برای جاری شدن حجم مشخصی از مایعات بر اثر نیروی گرانش در قسمت موئین ویسکومتر کالیبره شده، تحت فشاری که در بالای ستون نمونه وجود دارد، در دمای کنترل شده و مشخص انجام می‌شود. ویسکوزیته کینماتیک مایعات (مقدار تعیین شده) از حاصلضرب زمان جاری‌شدن اندازه‌گیری شده و ضریب کالیبره ویسکومتر به دست می‌آید. جهت محاسبه ویسکوزیته کینماتیک مایعات، دو مقدار مورد نیاز است. ویسکوزیته کینماتیک گزارش شده میانگین دو مقدار قابل قبول است.

آماده سازی دستگاه ویسکوزیته روغن و مایعات

بعد از اتصال کابل برق، کلید پاور دستگاه را روشن کنید، صفحه نمایشگر دستگاه روشن می‌شود و در منوی اصلی که در تصویر زیر می‌بینید بدون در نظر گرفتن دکمه Settings و Support که دسترسی به شرکت سازنده و اطلاعات دستگاه را نشان می دهد باید از کلید پمپ (Pump) برای بارگیری(Load) در مدل فول و یا از بالای مخزن برای پر کردن پارافین (روغن سیلیکونی) استفاده کنید. در واقع با نگه داشتن دکمه پمپ در سمت چپ دکمه بارگیری نمایان می شود که با نگه داشتن آن توسط شلنگ مربوطه جهت پر شدن مخزن با پارافین انجام می‌گیرد.

برای تخلیه پارافین کافی است از شیر پشت دستگاه ویسکازیته استفاده کنید. همچنین شیر کنار آن نیز برای سر ریز شدن پارافین اضافی می‌باشد. پارافین در اثر گرم شدن منبسط شده و اگر کمی از مقدار تعیین شده بیشتر ریخته شود از پشت دستگاه ویکازیته سرریز می‌شود.

در ادامه به بررسی هر کدام از قسمت‌های مشاهده شده در منوی دستگاه می‌پردازیم:

Temperatur: دمای حمام نشان داده شده داخل مخزن

Set Point: نمایانگر دمای تنظیمی توسط آزمایشگر برای سیال درون مخزن (دمای مورد انتظار حمام)

Heater Power: درصد توان مورد استفاده از هیتر

Circulation: کارکردن درست سیستم موتور سیرکوله داخل مخزن برای همگن‌سازی دمای سیال داخل مخزن

T1،T2،T3،T4 : زمان های آزمایش برای فاکتورهای تست ویسکوزیته (F ضریب تیوپ ویسکومتر)

معمولا ضرایب تیوپ ویسکومتر به صورت ثابت همراه تیوپ ارائه می‌شوند. این ضرایب برای دماهای مختلف متفاوت خواهد بود.

دکمه Set رقم تنظیم شده را ذخیره و نشانگر را به رقم بعدی مطابق با شکل زیر منتقل می‌کند. دکمه مثبت و منفی برای زیاد و کم کردن اعداد استفاده می‌شود. دکمه Back برای انتقال به منوی اصلی است.

انجام آزمون ویسکوزیته روغن و مایعات

در منوی اصلی با زدن دکمه استارت (Start) دستگاه در حالت Running(شروع آزمایش) قرار می‌گیرد که در شکل زیر ملاحظه می‌فرمایید. با کلید منفی و مثبت می‌توان دمای حمام (Set Point) را متناسب با نمونه‌ی مورد نظر اعمال کنید. برای اندازه گیری ویسکوزیته روغن از دو دمای حمام که 40 و 100 درجه سانتی گراد است استفاده می‌شود. به همین دلیل می‌توانید از دستگاه دو محفظه پارسیان تکنولوژی استفاده کنید (برای قیر باید دمای 135 درجه سانتی گراد مورد استفاده قرار گیرد). بعد از ریختن نمونه در تیوپ چیزی حدود 30 دقیقه باید عمل همدمایی صورت گیرد. بعد از همدمایی نمونه برای انتقال از یک نقطه به نقطه دیگر داخل تیوپ یا به نوعی اندازه گیری ویسکوزیته روغن زمان باید از دکمه وکیوم (در مدل‌های پرو وفول این قابلیت وجود دارد) استفاده کرد. T زمان‌های مورد نظر در لوله موئینگی را که با زدن دکمه در ابتدا (نقطه اولیه) و در انتهای لوله موئینگی در واقع T∆ به دست می‌آید. همانطور که در شکل زیر پیداست با نگه داشتن یک بار دکمه زمان(T) به رنگ سبز در آمده و با 2بارنگه داشتن دکمه، زمان به رنگ قرمز در آمده و نشان دهننده ی پایان T∆ خواهد بود.

با پایان یافتن زمان، تست ویسکوزیته به اتمام رسیده و با زدن دکمه STOP شما می‌توانید مقدار ویسکوزیته را روی LCD مشاهده کنید و حتی با زدن دکمه Print، نتایج داخل صفحه مانیتور را بر روی برگه چاپ کنید (این قابلیت در مدل فول دستگاه تست ویسکازیته وجود دارد). با زدن دکمه Back دوباره به منوی اصلی بر می‌گردید.

شستشوی دستگاه تست ویسکوزیته

برای تعیین‌های متوالی اندازه گیری ویسکازیته مایعات، ویسکومتر را به وسیله چندین بار شستشو با یک حلال تمیز کرده و سپس به وسیله استون شستشو را ادامه دهید. بعد لوله ویسکومتر را با آب و سپس عبور جریان آرام هوای خشک صاف شده از ویسکومتر به مدت 2دقیقه یا تا زمانی که آخرین اثر حلال از بین برود، خشک کنید. قبل از اسید پاک کننده، در صورت وجود نمک های باریم، رسوبات معدنی را با هیدروکلریک اسید حذف کنید.

تکرارپذیری(r) در تست اندازه گیری ویسکوزیته مایعات

اختلاف بین دو نتیجه آزمون اندازه گیری ویسکوزیته مایعات به صورت متوالی که توسط یک آزمایشگر در یک آزمایشگاه به وسیله وسایل یکسان تحت شرایط عملکردی ثابت بر روی مواد آزمون یکسان در شرایط صحیح آزمایشی به دست آمده است، فقط در یک مورد از 20 مورد از جدول زیر بیشتر است.

درجه آزادی همراه با تکرارپذیری برای کروزین، سوخت های دیزل، سوخت های بیو دیزل و مخلوط سوخت های بیو دیزل در دمای 40 درجه سانتی گراد بر اساس مطالعات بین آزمایشگاهی 16 می باشد. از آنجایی که حداقل الزامات C مطابق با الزامات استاندارد ASTM D6300 برآورده نشده است، کاربران باید اقدامات احتیاطی لازم را برای تکراپذیری واقعی که دارای اختلاف معناداری از این تخمین ها در آزمون اندازه گیری ویسکوزیته مایعات می باشد، در نظر بگیرید.

تجدیدپذیری(R) در تست اندازه گیری ویسکوزیته مایعات

اختلاف بین دو نتیجه آزمون اندازه گیری ویسکوزیته مایعات به صورت مستقل و مجزا که توسط آزمایشگرهای مختلف در آزمایشگاه های متفاوت با مواد آزمون یکسان در شرایط صحیح آزمایشی به دست آمده است، فقط در یک مورد از 20 مورد از مقادیر جدول زیر بیشتر است.

درجه آزادی همراه با تجدیدپذیری برای کروزین، سوخت های دیزل، سوخت های بیو دیزل و مخلوط سوخت های بیو دیزل در دمای 40 درجه سانتی گراد بر اساس مطالعات بین آزمایشگاهی 19 می باشد. از آنجایی که حداقل الزامات c مطابق با الزامات استاندارد ASTM D6300 برآورده نشده است، کاربران باید اقدامات احتیاطی لازم را برای تجدیدپذیری واقعی که دارای اختلاف معناداری از این تخمین ها در آزمون اندازه گیری ویسکوزیته مایعات می باشد، در نظر بگیرند.

نقطه اشتعال یکی از مهمترین خصوصیات مواد در ارزیابی خطر آتش پذیری آنهاست. تعیین دستگاه نقطه اشتعال بسته ، به کمک دستگاه سربسته پنسکی - مارتنز انجام می شود. دستگاه پنسکی - مارتنز برای تست نقطه اشتعال بسته، به سه صورت دستی، نیمه اتوماتیک و اتوماتیک مورد استفاده قرار می گیرد.

شرایط این روش آزمون، مطابق با استاندارد ASTM D93 و استاندارد ملی INSO 19695 تدوین شده است. این استانداردها برای اندازه گیری اشتعال مواد نفتی با نقطه اشتعال بسته حداقل 40 و حداکثر 370 درجه سانتی گراد کاربرد دارد. برای مواد بیودیزل اندازه گیری نقطه اشتعال بسته در محدوده دمایی 60 تا 190 درجه سانتی گراد با استفاده از دستگاه اتوماتیک پنسکی - مارتنز استفاده می شود. بیودیزل سوختی متشکل از استرهای تک آلکیدی اسیدهای چرب با زنجیره بلند است. این سوخت از روغن های گیاهی یا چربی حیوانی به دست می آید. بیودیزل به اختصار با B100 نشان داده می شود. به دلیل نامشخص بودن دقت نتایج در برخی موارد پیشنهاد می شود از آزمون اندازه گیری نقطه اشتعال بسته پنسکی - مارتنز استفاده نشود. این موارد شامل گزینه های زیر است:

• برای نفت کوره باقی مانده (Residual Fuel Oils) با دمای اشتعال بیش از 100 درجه سانتی گراد
• برای نمونه هایی با نقطه اشتعال بسته کمتر از 40 درجه سانتی گراد
• برای نمونه هایی با نقطه اشتعال بیش از 250 درجه سانتی گراد
• برای روانکارهای در حال کار

به طورکلی نقطه اشتعال به پایین ترین دمایی گفنه می شود که در آن دما بخارات نمونه مورد آزمایش با استفاده از منبع اشتعال شعله ور شوند. این دما به صورت تصحیح شده و در فشار محیطی 101.3 کیلوپاسکال یا 760 میلی متر جیوه گزارش می شود.

مطالب مرتبط : تجهیزات آزمایشگاهی

دستگاه های تست نقطه اشتعال بسته مورد استفاده در صنعت

همانطور که در بالا اشاره شد دستگاه های تست نقطه اشتعال بسته مورد استفاد در صنعت به صورت دستی، نیمه اتوماتیک و اتوماتیک دسته بندی می شوند. جهت آشنایی بیشتر در این خصوص به بررسی دستگاه های تست نقطه اشتعال بسته ساخت گروه پارسیان تکنولوژی می پردازیم. گروه پارسیان تکنولوژی برای اندازه گیری نقطه اشتعال به روش بسته دو مدلدستگاه تست نقطه اشتعال بسته مدل Basic و دستگاه تست نقطه اشتعال بسته مدل Pro را طراحی و تولید کرده است.

این شرکت برای مدل بیسیک قابلیت های نظیر هیتر برقی 500 وات ایزوله، سیستم کنترل آنالوگ دمای هیتر، همزن الکترونیکی مخصوص آزمونه، شیر مخصوص کنترل و اتصال گاز به دستگاه و همچنین شیر دقیق کنترل آتش نازل در نظر گرفته است. از جمله بارزترین ویژگی های دستگاه تست نقطه اشتعال بسته مدل Pro می توان به کنترل دمای هیتر به روش PID، سیستم ترموستات میکرو پروسسوری، نمایش دمای آزمونه روی نمایشگر دستگاه و سنسور دماسنج (ترمومتر دماسنج با دقت 0.1 درجه سانتی گراد اشاره کرد. برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص دستگاه های تست نقطه اشتعال بسته ساخت گروه پارسیان تکنولوژی می توانید به منوی محصولات و بخش تست نقطه اشتعال مراجعه کنید.

مطالب مرتبط : نرمی قیر

خلاصه روش انجام تست نقطه اشتعال بسته

آزمون باید در محیطی بدون جریان هوا انجام شود. آزمونه یا ماده نفتی مورد نظر را در کاپ برنجی تا خط نشان بریزید. این مقدار حدود 75 میلی لیتر است. دمای ظرف آزمونه و نمونه باید حداقل 18 درجه سانتی گراد پایین تر از نقطه اشتعال مورد نظر باشد. سرپوش را بر روی کاپ قرار داده و مجموعه را در جای خود فیکس کنید. از قرار گرفتن صحیح کاپ، سرپوش و قفل شدن آن ها روی دستگاه مطمئن شوید.

شمعک دستگاه را با قطر شعله 3.2 تا 4.8 میلی متر روشن و تنظیم کنید. فشار گاز وارد شده به شمعک دستگاه نباید بیش از 3 کیلو پاسکال باشد. گرم کردن نمونه را با نرخ 5 تا 6 درجه سانتی گراد در دقیقه تنظیم کنید. همزن دستگاه را با سرعت 90 تا 120 دور در دقیقه فعال کنید. اگر نقطه اشتعال مورد انتظار کمتر از 110 درجه سانتی گراد باشد باید 23 درجه مانده به نقطه اشتعال احتمالی با افزایش هر 1 درجه سانتی گراد یکبار شمعک دستگاه به کار گرفته شود.

برای استفاده از شمعک جهت تست وقوع نقطه اشتعال ابتدا باید همزن دستگاه متوقف شده سپس با نیم ثانیه باز شدن دریجه کاپ روی سرپوش، شمعک وارد منطقه بخار شده و با توقف 1 ثانیه ای سریعا به حالت اولیه خود برگردد. اگر نقطه اشتعال آزمونه بیش از 110 درجه سانتی گراد باشد، 23 درجه مانده به نقطه اشتعال با افزایش هر 2 درجه سانتی گراد شمعک دستگاه را به کار بگیرید.

هنگامی که بکار بردن شمعک باعث ایجاد اشتعال در فضای داخلی کاپ شد، دمای آزمونه را به عنوان نقطه اشتعال اندازه گیری و ثبت کنید.طبق تعریف پایین ترین دمایی که با بکار بردن منبع اشتعال به صورت آنی در کاپ شعله مشاهده شود به عنوان نقطه اشتعال آن آزمونه در نظر گرفته می شود.

آزمون تعیین نقطه اشتعال و نقطه آتش گیری به روش باز، روشی دینامیک است. دقت تست اشتعال باز که با عنوان فلش پوینت باز هم شناخته می‌شود به سرعت افزایش دما بستگی دارد. آزمون اشتعال باز برای انواع فراورده های نفتی و مواد ویسکوز (مواد با گرانروی بالا) که دارای نقطه اشتعال حداقل 79 درجه سانتیگراد و تا 400 درجه سانتیگراد ( بجز نفت کوره ) کاربرد دارد. روش تعیین نقطه اشتعال باز که مطابق استاندارد ASTM D92 انجام می‌گیرد برای اندازه گیری نقطه آتش گیری نیز بکار می‌رود. همچنین ذکر این نکته حائز اهمیت است که این روش استاندارد علی رغم شباهت هایی نباید با روش استاندارد ASTM D4206 که یک آزمون سوختن باز در دمای 49 درجه سانتیگراد بوده، اشتباه گرفته شود.

برای آشنایی کلی با انواع تست‌های آزمایشگاهی می‌توانید به صفحه‌ی تجهیزات آزمایشگاهی و مطالعه استانداردهای نحوه انجام تست به قسمت استانداردها مراجعه کنید.

دستگاه تست نقطه اشتعال باز مدل اکو (Eco)

خرید دستگاه تست نقطه اشتعال باز برای تعیین نقطه اشتعال محصولات نفتی و روغنی به کارمی رود. نقطه اشتعال مواد به پایین‌ترین دمایی گفته می‌شود که در آن دما گاز جمع‌شده روی نمونه، تحت شرایط معین آزمایش و فشار جو

(325/101 کیلوپاسکال ) مشتعل می‌شود. یعنی نزدیک شدن شعله به نمونه باعث آتش گیری آن می‌شود. زمان شعله بسیار کوتاه و لحظه‌ای و ناگهانی است. دقت اندازه گیری دستگاه تست نقطع اشتعال باز وابسته به ترمومتر مورد استفاده در آزمون خواهد بود. علاوه بر دستگاه اندازه‌گیری نقطه اشتعال روباز تجهیزاتی مانند کاپ برنجی استاندارد، درپوش آتش خاموش‌کن و ترمومتر ASTM11C/IP28C هم برای انجام آزمون تست اشتعال باز مورد نیاز است. برای اطمینان از صحت نتایج بدست آمده و کالیبره دستگاه تست نقطه اشتعال باز بایستی عملکرد آن حداقل یکبار درسال از طریق تعیین نقطه اشتعال یک ماده مرجع معلوم و گواهی‌شده (CRM) تایید شود. برای درک بهتر مفهوم تست نقطه اشتعال آگاهی داشتن از برخی مفاهیم این آزمون ضروری است. در ادامه به تشریح این مفاهیم می‌پردازیم:

نقطه اشتعال: پایین‌ترین دمای تصحیح شده یک فرآورده نفتی درفشار محیطی 3/101 کیلوپاسکال است که در آن دما، به کارگیری یک منبع اشتعال باعث شعله‌ور شدن بخارهای آزمونه تحت شرایط مشخص شده در این آزمون شود. دستگاه فلش پوینت باز

نقطه آتش گیری: پایین‌ترین دمای تصحیح شده یک فرآورده نفتی در فشار محیطی 3/101 کیلوپاسکال است که در آن دما، به کارگیری یک منبع اشتعال باعث شعله‌ور شدن بخارهای آزمونه می شود و حداقل به مدت 5 ثانیه تحت شرایط مشخص شده در این آزمون به سوختن ادامه می‌دهد.

آماده سازی دستگاه تعیین نقطه اشتعال باز جهت آزمون

1. آزمون‌ها باید در محیطی بدون جریان هوا انجام شوند. نتایج حاصل از آزمون‌های انجام شده در زیر هود آزمایشگاهی یا هر مکانی که دارای جریان هوا باشد معتبر نیستند.
2. نمونه مورد آزمون دقیقاً تا خط نشان داخل کاپ (70 میلی لیتر) ریخته شود. (مراقب باشید که روغن و یا مایع مورد آزمون به خارج از کاپ سرریز نشود، نفوذ مایع خارجی به داخل قسمت هیتر باعث سوختن هیتر و یا حتی مشتعل شدن آن می‌شود).
3. دماسنج را در هولدر مخصوص آن قرار دهید به طوری که نوک آن با فاصله 4/6 میلی متر بالاتر از کف کاپ آزمون و در نقطه‌ای بین مرکز و لبه ظرف قرار گیرد.
4. در صورت وجود حباب روی کاپ باید آن را از بین برد، اگر حباب زیاد بود باید کاپ را خالی کرده و دوباره تا خط نشان تعبیه شده پر کرد.

نحوه راه‌اندازی دستگاه تعیین نقطه اشتعال باز

1. کابل برق دستگاه را به سوکت تعبیه شده در پشت دستگاه و سپس به پریز برق متصل کنید.
2. با فشار دادن دکمه پاور دستگاه روشن می‌شود.
3. دستگاه را توسط شلنگ مخصوص گاز به لوله کشی استاندارد گاز متصل کرده و مسیر انتقال گاز را به لحاظ نشتی به طور کامل چک کنید. شعله گاز طبیعی(متان) و شعله گاز کپسولی(بوتان،پروپان) به عنوان منبع اشتعال قابل قبول هستند.
4. شیرگاز دستگاه را به آرامی باز کنید سپس توسط پیچ تنظیم کننده دقیق قطر شعله نازل را به اندازه 2/3 تا 8/4 میلی متر (به اندازه نوک کبریت) تغییر دهید. در صورتیکه شعله بزرگتر باشد باعث خطا در نتیجه آزمون می‌شود.
5. فشار گاز وارد شده به دستگاه نباید بیش از 3 کیلوپاسکال باشد.

انجام تست تعیین نقطه اشتعال باز

کاپ را بر روی کاسه هیتر قرار دهید و با فشار دادن دکمه پاور دستگاه را روشن کنید، با بالا آمدن صفحه نمایشگر، عبارت Flash point و در پایین آن عبارت Open-Cup Method نمایش داده می‌شود. می‌توان برای افزایش توان هیتر از دکمه Up و پایین آوردن آن از دکمه Down استفاده کرد. نازل دستگاه که از قبل به گاز وصل شده است را توسط فندک روشن کرده و با بالا رفتن دما هر 2 درجه سانتیگراد یکبار شعله را از روی کاپ عبور دهید، این کار را آنقدر ادامه دهید تا نقطه اشتعال مشاهده شود. پس از اتمام آزمون کلید پاور دستگاه را بر روی دکمه صفر تنظیم کنید و دستگاه را خاموش کنید.

در ابتدا گرمادهی یا توان هیتر را با سرعتی تنظیم کنید که دمای آزمونه 5 تا 17 درجه سانتیگراد در دقیقه افزایش پیدا کند. هنگامی که دمای آزمونه تقریباً به 56 درجه سانتیگراد پایین‌تر از نقطه اشتعال مورد انتظار رسید، حرارت را کاهش دهید تا طی 28 درجه سانتیگراد پایانی (قبل از مشاهده نقطه اشتعال ) سرعت افزایش دما 5 تا 6 درجه سانتیگراد در دقیقه باشد. در مورد موادی با نقطه اشتعال پایین یا گرانروی بالا توصیه می شود از شروع تا پایان آزمون سرعت گرمادهی 5 تا 6 درجه سانتیگراد در دقیقه تنظیم شود.

دقت شود که نازل نباید با لبه کاپ برخورد داشته باشد و سرعت عبور آن نیز باید آرام و به صورت پیوسته باشد. نقطه اشتعال، پایین ترین دمای مایع است که در آن، شعله دستگاه موجب شعله ور شدن بخارهای آزمونه می‌شود. دقت شود که جرقه‌های ابتدایی به عنوان نقطه اشتعال محسوب نمی‌شود. برای تعیین نقطه آتش‌گیری، آزمونه را تا زمانی که شعله باعث شعله‌ور شدن و تداوم سوختن آن حداقل به مدت 5 ثانیه گردد، ادامه دهید.

موارد ایمنی در کار با دستگاه تست نقطه اشتعال باز

1. دستگاه را بر روی سکوی آزمایشگاه حتما به صورت تراز قرار دهید. برای تراز بهتر می توانید پایه‌های زیر دستگاه را تنظیم کنید.
2. کابل برق دستگاه را به پریز دیواری مطمئن متصل کرده و از اتصال برق دستگاه به سه راهی برق ضعیف و غیر استاندارد جدا خودداری کنید.
3. فاصله محل قرارگیری دستگاه تا دیوار پشت آن حداقل 10 سانتی متر باشد.
4. از قرار دادن هرنوع وسیله بر روی دستگاه جدا اجتناب کنید.
5. به هنگام تمیز کردن دستگاه نهایت دقت انجام شود تا ضربه‌ای به دستگاه نخورد و به لحاظ سخت افزاری دچار مشکل نشود.
6. در صورت بروز هر گونه اشکال در دستگاه، به هیچ عنوان شخصاً اقدام به سرویس و تعمیر دستگاه نکنید، تعمیر و سرویس دستگاه که توسط کارشناسان پارسیان تکنولوژی انجام نشده باشد دستگاه را از شرایط گارانتی و خدمات پس از فروش خارج خواهد کرد.
7. تحت هیچ شرایط برچسب پلمپ دستگاه را باز نکنید، باز یا مخدوش شدن برچسب پلمپ دستگاه باعث از بین رفتن گارانتی و خدمات آن می‌گردد.
8. تمام دستگاه های پارسیان تکنولوژی دارای شماره سریال اختصاصی بوده و در صورت بروز هرگونه مشکل یا نیاز به سرویس و خدمات، با شماره تلفن‌های پشتیبانی تماس بگیرید.
9. اپراتور باید دقت کافی در حین انجام آزمایش را داشته باشد زیرا دما درحین کار تا حدود 400 درجه سانتیگراد می‌رسد که ممکن است خطر آفرین باشد.
10. ترجیحاً دستگاه زیر یا نزدیک هود آزمایشگاهی نگهداری شود.
11. برای دقت در نتیجه آزمون اکیداً توصیه می‌شود از ترمومتر مرغوب (ASTM) که کالیبراسیون آن توسط آزمایشگاه همکار استاندار انجام و تایید شده باشد استفاده کنید.
12. در هنگام نصب ترمومتر، به دلیل شیشه‌ای بودن بدنه آن کاملا دقت کنید که :

الف) پیچ نگهدارنده ترمومتر بیش از حد سفت نباشد ( امکان شکستن شیشه ترمومتر وجود دارد).

ب) پیچ نگهداره ترمومتر بیش از حد شل نباشد تا در هنگام آزمون باعث سقوط و شکسته شدن آن نشود.

ج) نوک ترمومتر به کف وجداره کاپ نچسبیده باشد.

1. مراقب باشید که روغن و یا مایع مورد آزمون به خارج ازکاپ سرریز نشود، نفوذ مایع خارجی به داخل هیتر باعث سوختن هیتر و یا حتی مشتعل شدن آن می‌گردد.

هدف از تست نقطه اشتعال بسته ارائه روشی برای اجرای آزمون اندازه گیری فلش پوینت بسته با استفاده از دستگاه سربسته پنسکی-مارتنز است. روش اندازه گیری نقطه اشتعال بسته برای تعیین نقطه شعله‌وری و اشتعال سوخت‌های باقی مانده، باقی مانده برگشتی، روغن‌های روانکار کارکرده، مایعات نفتی دارای ذرات جامد، سیالات نفتی که در شرایط آزمون فیلم سطحی تشکیل می‌دهند یا سیالات نفتی که بدلیل گرانروی زیاد در شرایط گرم کردن و هم زدن نتوانند بطور یکنواخت گرم شوند، کاربرد دارد.

نقطه اشتعال یک آزمونه معیاری از تمایل آن برای تشکیل مخلوط قابل اشتعال با هوا در شرایط کنترل شده آزمایشگاهی است و این تنها یکی از ویژگی های متعددی است که باید در ارزیابی خطر اشتعال پذیری مواد در نظر گرفته شود. نقطه اشتعال در قوانین و مقررات و حمل ونقل و ایمنی برای تعیین مواد آتشگیر و سوختنی کاربرد دارد. استفاده از آزمون اندازه گیری نقطه اشتعال بسته به روش پنسکی-مارتنز در موارد زیر بدلیل نامعین بودن دقت نتایج آزمون پیشنهاد نمی‌شود:

1. برای نفت کوره باقی مانده با دمای اشتعال بیشتر از100 درجه سانتیگراد
2. برای نمونه هایی با نقطه اشتعال بسته کمتر از 40 درجه سانتیگراد
3. برای روانکارهای در حال کار

اصطلاحات و تعاریف

نقطه اشتعال: پایین‌ترین دمای تصحیح شده یک فراورده نفتی در فشار محیطی 3/101 کیلوپاسکال است که در آن دما با استفاده از منبع اشتعال باعث شعله ور شدن لحظه‌ای بخارهای آزمونه در شرایط مشخص شده در این آزمون می‌شود.

شرایط تعادلی: در فرآیند نفتی، شرایطی است که دمای آزمونه با دمای بخار جمع شده در بالای سطح آن در زمان کاربرد منبع اشتعال در تعادل باشد. بدلیل همگون نبودن دما در کل آزمونه و امکان سردتر شدن سرپوش و دریچه ظرف آزمون ممکن است تعادل بطور کامل در شرایط آزمون برای آزمونه برقرار نشود.

شرایط دینامیک: در فراورده‌های نفتی، شرایطی است که هنگام بکارگیری منبع اشتعال، دمای آزمونه با دمای بخار جمع شده در بالای سطح آن در زمان کاربرد منبع اشتعال در تعادل نباشد. این حالت معمولا بدلیل گرم شدن آزمونه با سرعت ثابت و مشخص همراه با بخار دارای دمای کمتر نسبت به آزمونه بوجود می‌آید.

معرفی اجزای دستگاه نقطه اشتعال بسته گروه پارسیان تکنولوژی

1.کلید روشن/خاموش 6.کاپ ساعتی

2.دیمر(تنظیم قدرت هیتر) 7.جایگاه ترمومتر

3.هیتر 8.نازل آتش

4.النگویی 9.همزن دستگاه

5.چرخنده کاپ ساعتی

کالیبراسیون دستگاه تست نقطه اشتعال بسته

عملکرد دستگاه تست نقطه اشتعال بسته مدل بیسیک گروه پارسیان تکنولوژی حداقل شش ماه یکبار از طریق تعیین نقطه اشتعال یک ماده مرجع معلوم و گواهی شده (CRM) وهمچنین ترمومتر مربوطه که ASTM 9C است باید کالیبره شود. ترمومتر جیوه ای استفاده شده باید کامل داخل مایع قرار بگیرد به طوری که به کف برخورد نداشته باشد.

نحوه راه اندازی دستگاه تست نقطه اشتعال بسته

1. کابل برق دستگاه را به سوکت تعبیه شده در پشت دستگاه وصل کنید.
2. دستگاه را توسط شیلنگ مخصوص گاز به لوله کشی استاندارد گاز شهری متصل کنید. گاز شهری (متان) و گاز کپسولی (بوتان یا پروپان) به عنوان منبع اشتعال قابل قبول هستند.
3. شیر گاز دستگاه را به آرامی باز کرده و قطر شعله گاز نازل‌ها را به اندازه 69/0 تا 79/0 میلی متر یا به اندازه نوک کبریت توسط پیچ های تنظیم کننده تغییر دهید.
4. فشار گاز وارد شده به دستگاه نباید بیش از 3 کیلو پاسکال باشد.
5. با فشار دادن دکمه پاور، که در جلوی دستگاه تعبیه شده دستگاه روشن می‌شود.

آماده سازی دستگاه تست نقطه اشتعال بسته جهت آزمون

1. آزمون های تست نقطه اشتعال بسته باید در محیطی بدون جریان هوا انجام شود. نتایج حاصل از آزمون های انجام شده در زیر هود آزمایشگاهی یا هر مکانی که دارای جریان هوا باشد معتبر نیستند.
2. محلول مورد آزمون تست نقطه اشتعال بسته را دقیقا تا خط نشان داخل کاپ یعنی 75 میلی لیتر ریخته شود.
3. در وجود حباب کم روی کاپ باید آن را از بین برد ولی اگر حباب زیاد بود باید کاپ را خالی کرده و دوباره تا خط نشان تعبیه شده پر کرد.
4. دماسنج را در هولدر مخصوص آن قرار دهید به طوری که از کف کاپ فاصله داشته باشد.

انجام آزمون تست نقطه اشتعال بسته

کاپ را برروی جای تعبیه شده در دستگاه تست نقطه اشتعال بسته قرار دهید و سرپوش ظرف آزمون را به درستی ببندید. در حالی که نمونه بطور مداوم و باسرعت معین همزده می‌شود آن را به آرامی و بطور یکنواخت و سرعت مشخص گرم کنید. در فواصل معین افزایش دما تقریبا هر 2درجه سانتیگراد و همزمان با توقف همزدن منبع اشتعال را بکار گیرید تا اشتعال نمونه آشکار شود.

شستشوی دستگاه تست نقطه

از حلال هایی با خلوص صنعتی مناسب که قادر به پاک کردن نمونه های مورد آزمون از ظرف نمونه و سرپوش ظرف آزمون و خشک کردن آن باشند استفاده کنید. تولوئن و استون از حلال هایی هستند که به طور معمول مورد استفاده قرار می گیرند. تولوئن، استون و بسیاری از حلال‌ها قابل اشتعال بوده و برای سلامتب خطرناک هستند. دور ریختن حلال‌ها و مواد زائد باید بر اساس مقررات ملی انجام شود.

گزارش دهی تست نقطه اشتعال بسته

در هنگام انجام آزمون تست نقطه اشتعال بسته یا تست فلش پوینت بسته، فشار محیط را مشاهده و ثبت کنید. در صورتی که فشار با 3/1.1 کیلو پاسکال یا 760 میلی لیتر جیوه اختلاف داشت، نقطه اشتعال رابه صورت زیر تصحیح کنید:

C+0.25 (101.3 - K) =نقطه اشتعال تصحیح شده

C+0.033 (760 - P) =نقطه اشتعال تصحیح شده

که در آن:

C نقطه اشتعال مشاهده شده بر حسب درجه سلسیوس

K فشار محیط برحسب کیلو پاسکال (Kpa)

P فشار محیط برحسب میلی لیتر جیوه (mmHg)

مقادیر نقطه اشتعال را پس از تصحیح با تقریب 5/0 درجه سانتیگراد گرد و ثبت کنید.

تکرارپذیری و تجدیدپذیری مجاز در آزمون تست فلش پوینت بسته

تکرارپذیری: اختلاف بین نتایج متوالی بدست آمده توسط یک آزمایشگر با یک دستگاه، درشرایط کاری ثابت برروی نمونه‌ی یکسان، در آزمون‌های مکرر مجاز است از مقادیر زیر بیشتر شود:

2 درجه سانتیگراد: نقطه اشتعال نفت کوره باقی مانده

5 درجه سانتیگراد: نقطه اشتعال دیگر مواد

تجدیدپذیری: اختلاف بین دو نتیجه مجزا و مستقل به دست آمده توسط آزمایشگرهای مختلف در آزمایشگاه‌های متفاوت بر روی نمونه یکسان،در آزمون‌های مکرر مجاز است از مقادیر زیر بیشتر شود:

6 درجه سانتیگراد: نقطه اشتعال نفت کوره باقی مانده

10 درجه سانتیگراد: نقطه اشتعال دیگر مواد

خطاهای رایج و روش حل آنها در آزمون تست نقطه اشتعال بسته

1. دستگاه تست نقطه اشتعال بسته با وجود اتصال برق روشن نمی شود؟

فیوز دستگاه تست نقطه اشتعال بسته که به صورت خشابی زیر کابل برق است، چک شود و در صورت سالم نبودن با فیوز یدکی تعبیه شده درهمان خشاب تعویض شود. در غیر این صورت با شماره تماس های پشتیبانی ارتباط حاصل فرمایید. (فیوز 15 آمپر شیشه ای)

2.عدد به دست آمده از آزمون تست نقطه اشتعال بسته صحیح نیست؟

عدد به دست آمده نسبت به فشار با توجه به توضیحات داده شده در قسمت محاسبات تصحیح شود و اگر اختلاف خیلی مشهود بود دلیل‌های متعددی از جمله قدرت اولیه هیتر دستگاه تست نقطه اشتعال بسته بر اساس نوع آزمونه و کالیبره نبودن ترمومتر وجود دارد.

1. 3. هیتر دستگاه تست نقطه اشتعال بسته کار نمی‌کند؟

موارد متعددی وجود دارد از جمله شل شدن سوکت اشاره کرد که باید دستگاه تست نقطه اشتعال بسته با هماهنگی واحد پشتیبانی ارسال شود.

موارد ایمنی کار با دستگاه تست نقطه اشتعال بسته

1. دستگاه تست نقطه اشتعال بسته را بر روی سکوی آزمایشگاه حتما تراز قراردهید. برای تراز بهتر میتوانید پایه های زیر دستگاه را رگلاژ کنید.
2. کابل برق دستگاه تست نقطه اشتعال بسته را به پریز دیواری مطمئن متصل کنید، از اتصال برق دستگاه به سه راهی برق معمولی، ضعیف و غیر استاندارد جدا خودداری فرمایید، دستگاه تست نقطه اشتعال بسته در شرایط استارت تا 5 آمپر برق مصرف می کند بنابراین از سیم کشی و اتصالات اطمینان حاصل کنید. همراه با دستگاه کابل برق مرغوب ارائه می شود. لطفا از تعویض آن با کابل ضعیف تر خودداری کنید.
3. فاصله محل قرار گیری دستگاه تست نقطه اشتعال بسته تا دیوار پشت آن حداقل باید 20 سانتی متر باشدتادستگاه در اثر گرم شدن آسیبی به دیواره ها ازمایشگاه نزند .
4. از قرار دادن هر نوع وسیله بر روی دستگاه تست نقطه اشتعال بسته جدا اجتناب کنید.
5. دستگاه تست نقطه اشتعال بسته حداکثر تا دمای 130 درجه سانتیگراد را کنترل می کند، استفاده در دماهای فراتر باعث صدمه دیدن سنسور دماسنج دستگاه می شود.
6. پس از اتمام آزمون نقطه اشتعال بسته حتما شیر اصلی گاز شهری را ببندید.
7. مراقب باشید که روغن یا مایع مورد آزمون به خارج از کاپ سرایت نکند، نفوذ مایع خارجی به داخل قسمت هیتر باعت سوختن هیتر و یا حتی مشتعل شدن آن می گردد.
8. ترجیحا دستگاه تست نقطه اشتعال بسته زیر یا نزدیک هود آزمایشگاهی نگه داری شود.
9. در صورت بروز هر گونه اشکال در دستگاه تست نقطه اشتعال بسته، به هیچ عنوان شخصا اقدام به سرویس و تعمیر دستگاه نکنید، تعمیر و سرویس دستگاه که توسط کارشناسان پارسیان تکنولوژی انجام نشده باشد آن را از امکانات گارانتی و خدمات پس از فروش خارج می کند.
10. تحت هیچ شرایط برچسب پلمپ دستگاه تست نقطه اشتعال بسته را باز نکنید، باز کردن یا مخدوش شدن آن باعث از بین رفتن گارانتی و خدمات پس از فروش می شود.
11. تمامی دستگاههای پارسیان تکنولوژی دارای سریال اختصاصی هستند، در صورت بروز هرگونه مشکل یا نیاز به سرویس و خدمات پشتیبانی با شماره تلفن های مخصوص خدمات تماس بگیرید.

دستگاه فلش بسته

در دستگاه فلش بسته ظرف آزمون یکی از مهم ترین بخش های دستگاه است. ظرف دستگاه فلش بسته باید از جنس برنج یا سایر فلزات ضدزنگ با هدایت گرمایی و ابعاد مشخصی باشد. ظرف آزمون ممکن است دارای دستگیره باشد که این دستگیره در نباید به قدری سنگین بوده که موجب کج شدن ظرف خالی شود. سرپوش ظرف دستگاه فلش بسته هم باید از جنس برنج بوده و لبه ای رو به پایین و تقریبا از لبه ظرف آزمون داشته باشد. لبه سرپوش باید از بیرون به ظرف آزمون چفت شود.قطر سرپوش باید بیشتر از 0.36 میلی متر از قطر ظرف بزرگتر باشد.

لبه بالایی ظرف آزمون باید در تماس نزدیک با سطح داخلی سرپوش در دور تا دور ظرف آزمون باشد. قفل یا محکم شدن ظرف و سرپوش آن در محل قرارگیری روی دستگاه فلش بسته هم اهمیت ویژه ای دارد. دریچه روی سرپوش هم باید از جنس برنج و ضخامتی معادل 2.4 میلی متر روی سطح فوقانی داشته باشد.

در دستگاه فلش بسته دریچه باید به گونه ای مناسب طراحی و نصب شود که به راحتی روی محور افقی سرپوش حرکت و توفق کند. ساز و کاری که دریچه را باز و بسته می کند از نوع فنری بوده و به گونه ای باشد که در حالت سکون تمامی سه دریچه موجود روی درپوش بسته باشند. هنگامی که دریچه در نقطه مقابل سکون قرار می گیرد دهانه های سرپوش باید به طور کامل باز باشند و نوک منبع اشتعال یا شمعک آزمون تست فلش بسته به طرف پایین و بالای ظرف رانده شود.